thumb|Charlton (rechts) met ploeggenoten op Schiphol in november 1969 thumb|Charlton (#5) duelleert met Johan Cruijff tijdens de interland Nederland tegen Engeland in november 1969 John ("Jack") Charlton (Ashington, 8 mei 1935 – Northumberland, 10 juli 2020) was een Engels voetballer en trainer.

Loopbaan In zijn jeugd werd hij compleet overschaduwd door zijn jongere broer Bobby Charlton, die al een contract bij Manchester United kreeg toen Jack nog in militaire dienst zat. Eén dag werkte hij in de mijnen, daarna solliciteerde hij bij de politie. In een amateurwedstrijd was hij echter opgevallen, zodat Leeds United hem een proefwedstrijd aanbood. Deze viel samen met zijn sollicitatiegesprek; Charlton koos voor het voetbal en met succes.

Jack Charlton speelde zijn eerste wedstrijd voor Leeds, dat toen nog in een lagere divisie uitkwam, in 1953. Hij zou twintig jaar bij de club blijven. Het eerste succes kwam in 1957 met de promotie naar de First Division. In 1964 werd Leeds tweede in de competitie en haalde de FA Cup-finale.

Hetzelfde jaar werd Charlton voor het eerst, door manager Alf Ramsey, gevraagd voor de Engelse nationale ploeg. Met Bobby Moore vormde hij jarenlang een sterk verdedigingsduo. Hoogtepunt van zijn carrière was de winst van het wereldkampioenschap voetbal 1966. In de finale tegen West-Duitsland scoorde hij bijna, maar Martin Peters was net eerder bij de bal en tekende de 2-1 aan.

In 1968 volgde de eerste hoofdprijs met de club, de Jaarbeursstedenbeker. Een jaar later werd Leeds landskampioen. Het wereldkampioenschap voetbal 1970 werd een teleurstelling, maar in 1972 won Charlton de FA Cup. Een jaar later beëindigde hij op 38-jarige leeftijd zijn spelersloopbaan.

Daarna werd Charlton trainer van clubs als Middlesbrough FC, Sheffield Wednesday en Newcastle United. Het bekendst werd hij als bondscoach van Ierland, een positie waar hij tot zijn eigen verbazing voor werd gevraagd. Het eerste toernooi waar hij voor Ierland bij betrokken was, was het Europees kampioenschap voetbal 1988. Daar versloegen de Ieren verrassend Engeland en waren in de wedstrijd tegen Nederland slechts acht minuten van de halve finale verwijderd toen Wim Kieft de Ierse droom aan diggelen kopte.

Het Ierse succes was nog groter tijdens het wereldkampioenschap voetbal 1990, toen de ploeg de kwartfinale wist te halen, waar het door gastland Italië werd verslagen. Vier jaar later was de wraak zoet, toen Ierland won van Italië in de groepsfase, maar in de tweede ronde was het Nederlands elftal te sterk. Op 13 december 1995 werden de Ieren, opnieuw door Nederland, verslagen (2-0) in Liverpool in de play-offs voor het EK. Daarna nam Charlton, die inmiddels in Ierland bijzonder populair was geworden, ontslag.

Hij had vissen en jagen als hobby. Af en toe liet hij nog van zich horen als analist en "after dinner speaker". Hij was een "honorary citizen" van de Ierse Republiek en sinds 1994 ereburger van de stad Dublin.

In 2019 werd bij Charlton lymfeklierkanker vastgesteld. Aan het eind van zijn leven leed hij ook aan dementie, net als drie andere leden van de Engelse winnende WK-ploeg van 1966, Nobby Stiles, Martin Peters en Ray Wilson.Altijd was Jack Charlton de beminnelijkheid zelve, Jaap Bloembergen, NRC Handelsblad, 11 juli 2020. Gearchiveerd op 2 augustus 2021. Charlton overleed op 85-jarige leeftijd.Jack Charlton: 1966 England World Cup winner dies aged 85, BBC News, 11 juli 2020. Gearchiveerd op 16 juni 2023. Op 22 juli 2020 was de uitvaart in zijn geboorteplaats.Britten eren oud voetballer Jack Charlton. Gearchiveerd op 8 december 2020.

Interlands Interlands onder leiding van Jack Charlton № Datum Wedstrijd Uitslag Competitie 1 26 maart 1986 – 0 – 1 Oefeninterland 2 23 april 1986 – 1 – 1 Oefeninterland 3 25 mei 1986 – 1 – 2 Oefeninterland 4 27 mei 1986 – 0 – 1 Oefeninterland 5 10 september 1986 – 2 – 2 EK-kwalificatie 6 15 oktober 1986 – 0 – 0 EK-kwalificatie 7 12 november 1986 – 1 – 0 Oefeninterland 8 18 februari 1987 – 0 – 1 EK-kwalificatie 9 1 april 1987 – 2 – 1 EK-kwalificatie 10 29 april 1987 – 0 – 0 EK-kwalificatie 11 23 mei 1987 – 1 – 0 Oefeninterland 12 28 mei 1987 – 0 – 2 EK-kwalificatie 13 9 september 1987 – 2 – 1 EK-kwalificatie 14 14 oktober 1987 – 2 – 0 EK-kwalificatie 15 10 november 1987 – 5 – 0 Oefeninterland 16 23 maart 1988 – 2 – 0 Oefeninterland 17 27 april 1988 – 2 – 0 Oefeninterland 18 22 mei 1988 – 3 – 1 Oefeninterland 19 1 juni 1988 – 0 – 0 Oefeninterland 20 12 juni 1988 – 0 – 1 EK-eindronde 21 15 juni 1988 – 1 – 1 EK-eindronde 22 18 juni 1988 – 1 – 0 EK-eindronde 23 14 september 1988 – 0 – 0 WK-kwalificatie 24 19 oktober 1988 – 4 – 0 Oefeninterland 25 16 november 1988 – 2 – 0 WK-kwalificatie 26 7 februari 1989 – 0 – 0 Oefeninterland 27 8 maart 1989 – 0 – 0 WK-kwalificatie 28 26 april 1989 – 1 – 0 WK-kwalificatie 29 28 mei 1989 – 2 – 0 WK-kwalificatie 30 4 juni 1989 – 2 – 0 WK-kwalificatie 31 6 september 1989 – 1 – 1 Oefeninterland 32 11 oktober 1989 – 3 – 0 WK-kwalificatie 33 15 november 1989 – 0 – 2 WK-kwalificatie 34 28 maart 1990 – 1 – 0 Oefeninterland 35 25 april 1990 – 1 – 0 Oefeninterland 36 16 mei 1990 – 1 – 1 Oefeninterland 37 27 mei 1990 – 0 – 0 Oefeninterland 38 2 juni 1990 – 0 – 3 Oefeninterland 39 11 juni 1990 – 1 – 1 WK-eindronde 40 17 juni 1990 – 0 – 0 WK-eindronde 41 21 juni 1990 – 1 – 1 WK-eindronde 42 25 juni 1990 – 0 – 0 WK-eindronde 43 30 juni 1990 – 1 – 0 WK-eindronde 44 12 september 1990 – 1 – 0 Oefeninterland 45 17 oktober 1990 – 5 – 0 EK-kwalificatie 46 14 november 1990 – 1 – 1 EK-kwalificatie 47 6 februari 1991 – 0 – 3 Oefeninterland 48 27 maart 1991 – 1 – 1 EK-kwalificatie 49 1 mei 1991 – 0 – 0 EK-kwalificatie 50 22 mei 1991 – 1 – 1 Oefeninterland 51 1 juni 1991 – 1 – 1 Oefeninterland 52 11 september 1991 – 1 – 2 Oefeninterland 53 16 oktober 1991 – 3 – 3 EK-kwalificatie 54 13 november 1991 – 1 – 3 EK-kwalificatie 55 19 februari 1992 – 0 – 1 Oefeninterland 56 25 maart 1992 – 2 – 1 Oefeninterland 57 29 april 1992 – 4 – 1 Oefeninterland 58 26 mei 1992 – 2 – 0 WK-kwalificatie 59 30 mei 1992 – 3 – 1 US Cup 60 4 juni 1992 – 2 – 0 US Cup 61 7 juni 1992 – 0 – 2 US Cup 62 9 september 1992 – 4 – 0 WK-kwalificatie 63 14 oktober 1992 – 0 – 0 WK-kwalificatie 64 18 november 1992 – 0 – 0 WK-kwalificatie 65 17 februari 1993 – 2 – 1 Oefeninterland 66 31 maart 1993 – 3 – 0 WK-kwalificatie 67 28 april 1993 – 1 – 1 WK-kwalificatie 68 26 mei 1993 – 1 – 2 WK-kwalificatie 69 9 juni 1993 – 0 – 2 WK-kwalificatie 70 16 juni 1993 – 0 – 1 WK-kwalificatie 71 8 september 1993 – 2 – 0 WK-kwalificatie 72 13 oktober 1993 – 1 – 3 WK-kwalificatie 73 17 november 1993 – 1 – 1 WK-kwalificatie 74 23 maart 1994 – 0 – 0 Oefeninterland 75 20 april 1994 – 0 – 1 Oefeninterland 76 24 mei 1994 – 1 – 0 Oefeninterland 77 29 mei 1994 – 0 – 2 Oefeninterland 78 5 juni 1994 – 1 – 3 Oefeninterland 79 18 juni 1994 – 0 – 1 WK-eindronde 80 24 juni 1994 – 2 – 1 WK-eindronde 81 28 juni 1994 – 0 – 0 WK-eindronde 82 4 juli 1994 – 2 – 0 WK-eindronde 83 6 september 1994 – 0 – 3 EK-kwalificatie 84 12 oktober 1994 – 4 – 0 EK-kwalificatie 85 16 november 1994 – 0 – 4 EK-kwalificatie 86 15 februari 1995 – 1 – 0 Oefeninterland 87 29 maart 1995 – 1 – 1 EK-kwalificatie 88 26 april 1995 – 1 – 0 EK-kwalificatie 89 3 juni 1995 – 0 – 0 EK-kwalificatie 90 11 juni 1995 – 1 – 3 EK-kwalificatie 91 6 september 1995 – 3 – 1 EK-kwalificatie 92 11 oktober 1995 – 2 – 1 EK-kwalificatie 93 15 november 1995 – 3 – 0 EK-kwalificatie 94 13 december 1995 – 2 – 0 EK-kwalificatie

Erelijst Als speler Leeds United Football League First Division: 1968/69 Football League Second Division: 1963/64 FA Cup: 1971/72 Football League Cup: 1967/68 FA Charity Shield: 1969 Jaarbeursstedenbeker: 1967/68, 1970/71

Engeland British Home Championship: 1964/65, 1965/66, 1967/68, 1968/69 Wereldkampioenschap voetbal: 1966 Europees kampioenschap voetbal: derde in 1968

Individueel als speler FWA Footballer of the Year: 1967 English Football Hall of Fame: 2005 PFA Team of the Century (1907–1976): 2007

Als trainer Middlesbrough Football League Second Division: 1973/74 Anglo-Scottish Cup: 1975/76

Sheffield Wednesday Football League Third Division derde plaats promotie: 1979/80

Ierland Iceland Triangular Tournament: 1986

Individueel als trainer English Manager of the Year: 1974 Philips Sports Manager of the Year: 1987, 1988, 1989, 1993

Zie ook Lijst van spelers van Leeds United AFC Lijst van spelers van het Engelse voetbalelftal Lijst van coaches van het Iers voetbalelftal

Categorie:Engels voetballer Categorie:Engels voetbalcoach