thumb|Het voetbalelftal van Ierland in 1914 voorafgaand aan het British Home Championship
Het Iers voetbalelftal is een team van voetballers dat de Republiek Ierland vertegenwoordigt in internationale wedstrijden voor mannen en staat bekend om de grote groep vaste supporters, bijgenaamd The Green Army. Het speelde in maart 1926 zijn eerste officiële interland en sindsdien ruim vijfhonderd wedstrijden, eerst als Ierse Vrijstaat en vanaf 1938 als onafhankelijke republiek.
In de jaren 80 kende het Iers elftal een gouden generatie, die onder leiding van de Engelsman Jack Charlton in 1988 voor het eerst plaatsing voor een interlandtoernooi wist af te dwingen, namelijk het EK. Het succes onder Charlton hield aan tot 1994, waarbij het land land zich twee keer voor het WK kwalificeerde. In 2002 deed Ierland voor het laatst mee aan een WK. Onder Giovanni Trapattoni kwalificeerde het zich in 2012 voor de tweede maal voor een EK; ook voor het daaropvolgende toernooi, dat in juni 2016 plaatsvond in Frankrijk, plaatste Ierland zich.
Ierland kent een bijzondere rivaliteit met Noord-Ierland, waarmee het in de vroege twintigste eeuw één nationaal elftal vormde. Robbie Keane, speelde van alle internationals de meeste wedstrijden: 146 interlands in achttien jaar. Tevens is hij topscorer aller tijden met 68 doelpunten, ruim veertig meer dan de nummer twee op de topscorerslijst, Niall Quinn.
Geschiedenis Beginjaren
In 1880 werd de IFA, de Ierse voetbalbond opgericht. In 1882 werd de eerste interland gespeeld, die met 0-13 verloren werd, thans nog steeds de grootste nederlaag voor zowel de Noord-Ieren als de Ieren en de grootste zege voor Engeland.Ireland 0–13 England op eu-football.info. Gearchiveerd op 14 juli 2023. De meeste interlands werden in Belfast gespeeld en de meeste spelers kwamen ook van de grootste clubs uit Belfast. In 1914 won het team het Home Championship. Tot aan de opdeling van Ierland, die plaatsvond in mei 1920, speelden de Ieren als geheel exact honderd interlands.North. Ireland national football team v all opponents in all times op eu-football.info. Gearchiveerd op 2 juli 2023. Na de onafhankelijkheid van Ierland bleef de IFA zich dan ook op het noorden richten, wat later Noord-Ierland zou worden. In de nieuwe Ierse Vrijstaat werd de Football Association of Ireland (FAI) opgericht die een eigen competitie en eigen nationaal elftal kreeg. De IFA bleef echter de naam Ierland gebruiken, maar speelde enkel wedstrijden in het British Home Championship omdat ze tussen 1928 en 1949 geen lid waren van de FIFA. In 1949 nam het land deel aan de kwalificatie van het WK in Brazilië. Het Home Championship werd als voorronde gebruikt en het team speelde als Ierland net als het onafhankelijke Ierland, dat in een andere groep deelnam aan de voorronde. Vaak speelde het team met een aantal spelers die in het Ierland geboren waren. Doordat in deze tijden erg weinig interlands gespeeld werden grepen de spelers elke kans die hen aangeboden werd. Zeker 38 Ieren speelden voor beide teams, terwijl slechts één Noord-Ier ook voor Ierland aantrad. Dual Internationalists nifootball, 23 oktober 2006. Gearchiveerd op 7 september 2017. Vier spelers speelden zelfs in de kwalificatiecampagne voor het WK voor beide Ierlanden. Echter wilde Ierland deze situatie niet meer en dwong zijn spelers om niet meer voor Noord-Ierland te spelen. In 1950 tekende de laatste speler het document waardoor het team dat tot dan toe gespeeld had eigenlijk ophield te bestaan.
Eerste interlands als Ierse Vrijstaat De voetbalbond van de Vrijstaat werd in 1923 geaccepteerd door de internationale voetbalgemeenschap. De eerste interland werd gespeeld in 1924 op de Olympische Spelen in Parijs, waar Bulgarije verslagen werd met 1-0. In de kwartfinales verloren ze na verlengingen van Nederland. Op 14 juni van dat jaar speelden ze hun eerste thuiswedstrijd tegen de Verenigde Staten. De volgende wedstrijd volgde pas op 21 maart 1926 in Turijn, een vriendschappelijke wedstrijd tegen Italië. De Italianen wonnen met 3–0.Italy 3–0 Irish Free State op eu-football.info. Gearchiveerd op 18 januari 2023. In de eerste jaren na oprichting speelde het Ierse nationaal elftal nauwelijks interlands: gedurende de eerste vijf jaar werd er jaarlijks niet meer dan één interland gespeeld. De Ieren speelden in die tijd drie keer tegen België, en won deze allemaal ruim.Rep. of Ireland national football team v all opponents in all times op eu-football.info. Gearchiveerd op 21 juni 2023.
Ontwikkeling rondom WOII
In de jaren 30, toen het stof van de Irish partition enigszins was neergedaald, werd het Iers voetbalelftal een serieus nationaal elftal: de Ierse Vrijstaat speelde vanaf 1934 meerdere interlands per jaar en nam als lid van de FIFADe UEFA, de Europese voetbalconfederatie, werd pas in de jaren 50 opgericht. in dat jaar voor het eerst deel aan het kwalificatietoernooi voor het wereldkampioenschap voetbal, dat in 1934 plaatsvond in Italië.
Op 25 februari 1934 eindigde het eerste kwalificatieduel tegen België in een 4–4 gelijkspelIrish Free State 4–4 Belgium op eu-football.info. Gearchiveerd op 7 oktober 2022. en op 8 april werd met 5–2 verloren van Nederland.Netherlands 5–2 Irish Free State op eu-football.info. Gearchiveerd op 7 oktober 2022. Nadat België één doelpunt minder incasseerde in de wedstrijd tegen Nederland (2–4) liep de Ierse Vrijstaat haar eerste deelname aan het WK mis. Na de twee kwalificatiewedstrijden had het land wel een sterspeler: Paddy Moore, voetballer bij Aberdeen FC, maakte in de wedstrijd tegen de Belgen alle vier doelpunten, waarmee hij in de recordboeken werd opgenomen.
Op 8 mei 1935 speelde de Vrijstaat een vriendschappelijke interland tegen het nationaal elftal van nazi-Duitsland, en verloor met 3–1. Nog voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog werd nog tweemaal tegen Duitsland gespeeld – in 1936 werd in Dublin met 5–2 gewonnen – maar daarna werd meer dan een decennium lang niet tegen de Duitsers gevoetbald.Germany national football team v Rep. of Ireland in all times op eu-football.info. Gearchiveerd op 2 juli 2023. Twee WK-kwalificatiewedstrijden in 1937 tegen Noorwegen werden niet gewonnen, waardoor ook kwalificatie voor het derde wereldkampioenschap niet werd afgedwongen.
De tweede interland tegen Noorwegen in november 1937 was de 23ste en laatste interland van de Ierse Vrijstaat; op 29 december 1937 werd de Ierse Grondwet aangenomen en de naam van het land veranderd in Ierland of Éire. Een oefenwedstrijd tegen Tsjecho-Slowakije op 18 mei 1938 (2–2 gelijkspel) leidde de nieuwe periode van het Iers voetbalelftal in. In mei 1939 speelde Ierland nog een vriendschappelijke wedstrijd in en tegen nazi-Duitsland (1–1),Germany 1–1 Rep. of Ireland op eu-football.info. Gearchiveerd op 15 april 2023. hetgeen de laatste interland zou zijn die Ierland tegen de Duitsers zou spelen voor aanvang van de oorlog. Ruim zeven jaar later werden voor het eerst weer spelers opgeroepen voor het nationaal elftal.
In de eerste jaren na de oorlog – en ook in de decennia die daaraan voorafgingen – boekte Ierland weinig resultaat. Tegen landen als Portugal en Zweden was het Iers elftal niet opgewassen, en ook Spanje en België wonnen meermaals met grote cijfers van de Ieren. De belangrijkste wedstrijd van Ierland in de jaren 40 was een interland tegen Engeland op Goodison Park op 21 september 1949. Ruim 51.000 toeschouwers zagen hoe Engeland met 0–2 werd verslagen: voor het eerst won een niet-Brits land een interland tegen Engeland. Match No. 249 - Wednesday, 21st September 1949 op englandstats.com. Gearchiveerd op 7 juni 2023.
In 1949 nam Ierland ook deel aan het kwalificatietoernooi voor het wereldkampioenschap voetbal 1950. Dat deed Noord-Ierland ook, via het British Home Championship. Omdat het nog steeds toegestaan was voor spelers om zowel voor Ierland (FAI) als Noord-Ierland (IFA) uit te komen, speelden vier voetballers in dit WK-kwalificatietoernooi voor beide landen. Bij de vriendschappelijke wedstrijden was het nog geen probleem, maar nu beide landen deelnamen aan een competitief toernooi werd de situatie onhoudbaar.
Decennialange pogingen om de FAI en de IFA te herenigen strandden definitief toen in 1953 in samenspraak met Wereldvoetbalbond FIFA werd besloten dat voetballers slechts voor een van beide landen konden uitkomen. Tevens werd besloten dat geen van beide landen de naam "Ierland" mocht dragen: Ierland, voorheen de Ierse Vrijstaat, zou voortaan aangeduid worden met Republic of Ireland; Noord-Ierland kreeg officieel de naam Northern Ireland.
Eerste toernooideelname blijft uit
Vijf jaar na de naamswijziging van beide landen werd Ierland in het kwalificatietoernooi voor het wereldkampioenschap voetbal 1958 ingedeeld in een groep met het grote Engeland, dat vier jaar eerder de kwartfinale bereikte, en Denemarken. In de eerste wedstrijd tegen de Engelsen was Ierland kansloos – het werd 5–1, na onder andere drie doelpunten van Tommy Taylor.England 5–1 Rep. of Ireland op eu-football.info. Gearchiveerd op 8 oktober 2022. In de tweede wedstrijd tegen Engeland werd het 1–1; 87 minuten lang kende Ierland een voorsprong, totdat de Engelsman John Atyeo in de laatste minuut de gelijkmaker maakte. Was dat doelpunt niet gevallen, dan was Ierland naar het WK 1958 gegaan: immers, in oktober 1957 won Ierland de laatste kwalificatiewedstrijd van Denemarken.F.I.F.A. World Cup Qualifying Tournament 1956-1958 → Group 1 op eu-football.info. Gearchiveerd op 2 juli 2023.
De UEFA, de Europese voetbalconfederatie, werd in 1954 opgericht in Frankrijk. Zes jaar later vond in datzelfde land het eerste Europees kampioenschap voetbal mannen plaats. In de kwalificaties voor die eerste editie kwam het Iers voetbalelftal ver: in de eerste ronde in 1962 werd IJsland verslagen en in de tweede ronde versloeg Ierland het Oostenrijks voetbalelftal. In maart 1964, enkele maanden voor aanvang van het toernooi, werd in de finaleronde verloren van angstgegner Spanje (1–7 over twee wedstrijden).Rep. of Ireland national football team v Spain in all times op eu-football.info. Gearchiveerd op 21 juni 2023. In de daaropvolgende jaren presteerde Ierland slecht.
De FAI stelde in 1969 de in Dublin geboren Mick Meagan aan als eerste bondscoach van het nationaal elftal van Ierland, waar in de voorafgegane decennia een selectiecommissie die rol vervulde. De eerste interland onder zijn leiding was een oefeninterland op 21 september tegen Schotland, die eindigde in een 1–1 gelijkspel. Onder Meagan was Ierland kansloos in het kwalificatietoernooi voor het WK 1970 en in het kwalificatietoernooi voor het EK 1972 speelde Ierland ook geen rol. In beide toernooien (acht wedstrijden in totaal) werd geen wedstrijd gewonnen. Meagan werd in 1971 ontslagen.Football MANAGER: Mick Meagan op eu-football.info. Gearchiveerd op 14 augustus 2022.
Liam Tuohy volgde Meagan op en begon met een 6–0 nederlaag tegen Oostenrijk. Paddy Mulligan, die onder contract stond bij Chelsea FC, was de enige professionele speler in het elftal in die wedstrijd; een groot aantal spelers had zich plots voor uiteenlopende redenen afgemeld, vermoedelijk uit onvrede over het beleid van de voetbalbond. Tuohy stelde daardoor noodgedwongen tien spelers uit de Ierse competitie op.