Alphen-Chaam is een gemeente in de provincie Noord-Brabant in Nederland. De gemeente telt inwoners en heeft een totale oppervlakte van , waarvan land en water (, Bron: CBSCSB StatLine - Opendata databank van het CBS).
De gemeente is op 1 januari 1997 ontstaan door samenvoeging van de voormalige gemeenten Alphen en Riel (het dorp Riel ging over naar de gemeente Goirle), Chaam en Nieuw-Ginneken (zuidelijk deel).
Naam De gemeentenaam is samengesteld uit de namen van de twee belangrijkste dorpen in de gemeente, Alphen en Chaam.
De voorkeur van de nieuwe gemeentenaam kwam voort uit de wens om beide historische namen in de gemeentenaam tot uitdrukking te laten komen. Streekarchivaris A. Zom heeft over een alternatieve, historische naam nagedacht, zoals dat bij Halderberge ook is gebeurd, maar heeft er geen kunnen vinden: "het gebied tussen Alphen en Chaam heeft geen toponiemen opgeleverd. Het was vroeger hei, amper van de economische betekenis. Er liepen schapen. Die werden gehoed door meisjes. Die moesten niet alleen op de schapen letten, maar ook op de soldaten die hen lastigvielen. Verder gebeurde er niets tussen Alphen en Chaam".
Wapen
De nieuwe gemeente Alphen-Chaam heeft een gemeentewapen, goedgekeurd bij Koninklijk Besluit van 6 maart 1998, dat is ontleend aan de wapens van de vroegere gemeenten. Het wordt als volgt beschreven: "In sinopel twee alpen en een kam, geplaatst twee en een, alles van zilver. Het schild gedekt met een gouden kroon van acht parels waarop drie parels en gehouden door twee vogels.
Kernen De hoofdplaats van de gemeente Alphen-Chaam is Alphen. Daarnaast telt de gemeente de dorpen Bavel (gedeeltelijk), Chaam, Galder, Strijbeek en Ulvenhout (gedeeltelijk). De gemeente telt ook een groot aantal buurtschappen: Alphen-Oosterwijk, Anneville, Balleman, Boshoven, Boslust, Couwelaar, Chaamdijk, Dassemus, Druisdijk, Geersbroek, Ginderdoor, Grazen, Heerstaaien, Heikant, Het Sas, Hondseind, Houtgoor, Kalishoek, Kerzel, Klooster, Kwaalburg, Leg, Looneind, Meijsberg, Notsel, Rakens, Snijders-Chaam, Terover, Venweg en 't Zand. Eerder lag ten noorden van Alphen aan de Goedentijd de buurtschap Goedentijd (ook wel Kerk-Goedentijd genoemd). Door de uitbreiding van Alphen is de buurtschap opgenomen in Alphen en is de buurtschap opgehouden te bestaan als zelfstandige plaats.
Plaats Inwonertal (CBS) inw./km² Oppervlakte (in km²) Landopp. (in km²) Wateropp. (in km²) Postcode Netnummer Alphen 105 39,82 39,71 0,11 5130-5131 013 Bavel AC 17 2,82 2,82 0,00 4859 0161 Chaam 140 29,92 29,77 0,15 4860-4861 0161 Galder 192 5,57 5,52 0,05 4855 076 Strijbeek 45 5,20 5,11 0,09 4856 076 Ulvenhout AC 43 10,20 10,10 0,10 4858 076
Topografie 630px
Topografische gemeentekaart van Alphen-Chaam, september 2022
Politiek Gemeenteraad
+GemeenteraadszetelsPartij199619992002200620102014201820222026 Lokaal Krachtig - - - - - - - - 6 GBSV 4 4 3 2 2 3 4 4 3 CDA 3 2 3 4 4 4 4 3 3 VVD 1 1 1 1 1 1 2 2 2 D66 - - - - - - - 1 1 GBA 4 5 4 3 5 4 4 4 GSU 1 1 1 1 1 1 1 1 Lijst-6 - - - 2 - - - - -Totaal131313131313151515Opkomst75,09%67,67%65,22%62,50%63,39%62,03%61,71%
College van B&W Het college van burgemeester en wethouders bestaat voor de periode 2022-2026 uit:College van B en W
Burgemeester: Lieke Schuitmaker (VVD) Wethouders: Erik Wilmsen (GBA), Frank van Raak (GBSV), Judith van Loon (VVD) Gemeentesecretaris: Gert-Willem van Weel
Aangrenzende gemeenten
Monumenten In de gemeente zijn er een aantal rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten en oorlogsmonumenten, zie: Lijst van rijksmonumenten in Alphen-Chaam Lijst van gemeentelijke monumenten in Alphen-Chaam Lijst van oorlogsmonumenten in Alphen-Chaam
Kunst in de openbare ruimte In de gemeente Alphen-Chaam zijn diverse beelden, sculpturen en objecten geplaatst in de openbare ruimte, zie: Lijst van beelden in Alphen-Chaam
Bekende inwoners uit Alphen-Chaam