thumb|Sosabowski en Browning De Conferentie van Valburg was een bespreking in Valburg op zondag 24 september 1944 over het opgeven van de Operatie Market Garden door de generaals van het Britse 30e Legerkorps. Hier viel het doek voor de Slag om Arnhem, een van de beroemdste veldslagen in de Tweede Wereldoorlog. Hieronder staat het getuigenverslag van de Poolse officier Jerzy Dyrda.
Inleiding Jerzy Dyrda was luitenant van de Poolse strijdkrachten en verbonden aan de Staf van de Poolse 1e Onafhankelijke Parachutistenbrigade. In september 1944 was hij verbindingsofficier tijdens de Slag om Arnhem en adjudant van generaal-majoor Stanisław Sosabowski, de commandant van Poolse Brigade.
In december 1940 kwam Jerzy Dyrda als jong officier bij de eenheid die later zou uitgroeien tot de Poolse 1e Onafhankelijke Parachutistenbrigade. In maart 1944 werd hij valscherminstructeur in het zuiden van Engeland. In juli 1944 werd hij Air Liaison Officer en toegevoegd aan de staf van de Brigade. Hoewel hij officier van de staf was meldde hij zich als vrijwilliger voor inzet bij de eerste para lift. Dyrda werd bevelhebber voor de sprong van de eerste groep Poolse parachutisten. Met deze groep sprong ook Sosabowski boven Driel. Na de landing was hij officier van bijzondere diensten en de adjudant van generaal-majoor Sosabowski.
Na de Tweede Wereldoorlog gingen tienduizenden Poolse soldaten in ballingschap. Conform de afspraken van de Conferentie van Jalta viel Polen onder Sovjet-Russische invloedssfeer. Het IJzeren Gordijn werd in Europa getrokken en Polen lag aan de oostelijke kant van die barrière. Terugkeer naar communistisch Polen bracht voor Poolse militairen die in het Westen tegen nazi-Duitsland streden, groot risico met zich mee. Zie het artikel van Dr. Mark Ostrowski. Desondanks ging Dyrda terug naar zijn vaderland. Zijn terugkeer naar het communistische Polen moest Jerzy Dyrda bekopen met negen jaar strafgevangenis.
Dit is zijn relaas. Dyrda geeft een gedetailleerd ooggetuigenverslag van de Valburg Conferentie op zondag 24 september 1944.Dyrda, J. (1989). Przemilczana odprawa w historiografii bitwy o Arnhem. Wojskowy Przegląd Historyczny. 1(127)
Leeswaarschuwing: De informatie in de hiernavolgende tekst is in de "ik"-vorm, en geeft dus de ervaringen weer van één persoon. Dit zou als een (in Wikipedia ongewenst) subjectief relaas kunnen worden beschouwd, ware het niet dat deze informatie is terug te vinden in de geschiedkundige literatuur (in het Engels en Pools) en in de loop der jaren door velen is beoordeeld op inhoudelijke juistheid.
De gevolgen voor Sosabowski Op verzoek van de Britten heeft de Poolse president Władysław Raczkiewicz op 9 december 1944 het bevel over de 1e Poolse Onafhankelijke Parachutisten Brigade aan generaal Sosabowski ontnomen. Een brigade die Sosabowski had gevormd en opgeleid met als doel de strijd voor Polen op Pools grondgebied en waarover hij het bevel had gevoerd in de strijd om Arnhem. De grote tragiek is dat de brigade vocht voor de bevrijding van Nederland terwijl in dezelfde periode in Warschau de Poolse opstandelingen die voor de bevrijding van hun land vochten door de Duitsers werden afgeslacht. De Opstand van Warschau duurde van 1 augustus 1944 tot 2 oktober 1944.
Externe links Engelse vertaling Engelse vertaling Operation Market Garden "To Return To Poland Or Not To Return" door Dr Mark Ostrowski.
Categorie:Gebeurtenis in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog Categorie:Tweede Wereldoorlog in Arnhem Valburg Categorie:Geschiedenis van Polen Categorie:Operatie Market Garden Categorie:1944 Categorie:Geschiedenis van Overbetuwe