miniatuur|260px|Georgië kent bijna honderd beschermde natuurgebieden en landschappen. Nationaal park Kazbegi is een populaire bestemming. De beschermde natuurgebieden in Georgië omvatten gebieden die vanwege hun natuurhistorische of cultuurhistorische waarde van groot belang worden geacht en een beschermde status hebben gekregen. De totale oppervlakte van Georgische beschermde gebieden is 798.287 ha (7983 km2), wat neerkomt op 11,5% van het grondgebied van het land. Het oudste beschermde gebied is het natuurreservaat Lagodechi opgericht in 1912 toen Georgië deel uitmaakte van het Russisch Rijk.
Beschermde gebieden miniatuur|Naast imposante berggebieden kent Georgië ook draslanden, zoals het Nationaal park Kolcheti. Anno 2025 waren er bijna honderd beschermde gebieden in vijf door de IUCN erkende categorieën, namelijk veertien staatsreservaten (139.048 ha), vijftien nationale parken (512.235 ha), 25 beheerde natuurreservaten (105.555 ha), veertig Natuurmonumenten (2749 ha) en vijf beschermde landschappen (167.247 ha). Twee gebieden vallen onder de Conventie van Ramsar, een internationale conventie ter bescherming van draslanden.
Uitbreiding In december 2025 werd uitbreiding van een aantal bestaande en de oprichting van zes nieuwe beschermde natuurgebieden aangekondigd, waarvan het meeste in het westen van het land, met een totale grootte van ruim een miljoen hectare. In de Oost-Georgische regio Kacheti moest een nationaal park en beschermd landschap komen van ongeveer 40.000 hectare in het Gomborigebergte, verspreid over de gemeenten Goerdzjaani, Sagaredzjo en Telavi. Deze werd in juni 2026 per wet opgericht.
In het noordwestelijke berggebied van Georgië werden extra beschermde gebieden gepland in Samegrelo, Svanetië, Letsjchoemi en Ratsja, zoals het nationaal park Egrisi ter grootte van 39.846 hectare, het beschermd gebied Svaneti met een totale oppervlakte van 80.356 hectare, inclusief de oprichting van twee nationale parken en natuurmonumenten en een nieuw nationaal park in de streek Letsjchoemi van 15.701 hectare. Het nationaal park Ratsja moest uitgebreid worden met 4.759 hectare met vijf nieuwe natuurmonumenten in de gemeenten Ambrolaoeri en Oni, en een beschermd landschap van 50.240 hectare in de gemeente Ambrolauri. In Goeria en Imereti werden ook extra beschermde natuurgebieden gepland en onderzocht.
Beheer Het Agentschap van Beschermde Gebieden (Georgisch: , ) beheerd alle beschermde gebieden met uitzondering van de drie beschermde landschappen die door de betreffende gemeenten waarin ze liggen worden beheerd. Het agentschap werd in 2008 opgericht en valt onder het ministerie van milieubescherming en natuurbronnen. Naast de algemene natuurbeschermingstaken dient is het ook gelast met het aanbieden van ecotoeristische diensten voor bezoekers en heeft het de autoriteit individuen die illegaal het land zijn binnengekomen (en zich in het gebied ophouden), via land, zee of lucht in detentie te nemen.
Binnen de Georgische Sovjetrepubliek viel het beheer wisselend direct onder de Raad van Ministers, het Ministerie van Landbouw of het Ministerie van Bosbouw. In 1997 werden de contouren van het hedendaagse agentschap geschapen, als de 'Staatsdienst van Beschermde Gebieden, Strikte Natuurreservaten en Jachtboerderijen van Georgië'.
Statistiek De beschermde gebieden van Georgië werden in 2019 door iets minder dan 1,2 miljoen mensen bezocht, waarvan 10% uit Rusland, het grootste aandeel van afkomst. Het nationaal park Kazbegi, de Martvili-kloof, en de Prometheus-grotten (gemeente Tskaltoebo) zijn de drie veruit populairste beschermde gebieden in Georgië met rond de 190.000 bezoekers in 2019.
Nationale parken Er zijn in Georgië zeventien nationale parken met een totale oppervlakte van ongeveer 580.000 hectare. De nationale parken vallen onder categorie II van IUCN.
Nationaal Park Sinds Opgericht Oppervlakte (ha) Hoogte (m) Gemeente Regio 1 Algeti 2007 1965 15.763 1100–1950 Tetritskaro Kvemo Kartli 2 Bordzjomi-Charagaoeli 1995 1935 107.649 400–2642 BordzjomiAchaltsicheAdigeni Samtsche-Dzjavacheti CharagaoeliBaghdati Imereti Chasjoeri Sjida Kartli 3 Dzjavacheti 2011 2011 19.309 1800–3300 AchalkalakiNinotsminda Samtsche-Dzjavacheti 4 Egrisi 2026 2026 37.074 MartviliTsalendzjichaTsjchorotskoe Samegrelo-Zemo Svaneti 5 Eroesjeti 2021 2021 11.385 AchaltsicheAspindza Samtsche-Dzjavacheti 6 Goeria 2024 2024 15.310 OzoergetiTsjochataoeri Goeria 7 Kazbegi 1976 1976 78.543 1400–4100 Kazbegi Mtscheta-Mtianeti 8 Kintrisji 2018 1959 10.406 300–2500 Koboeleti Adzjarië 9 Kolcheti 1999 1947 80.799 0–20 AbasjaChobiSenakiZoegdidi Samegrelo-Zemo Svaneti Lantsjchoeti Goeria 10 Matsjachela 2012 2012 13.070 300–1800 Chelvatsjaoeri Adzjarië 11 Mitrala 2007 2007 15.699 15–1200 ChelvatsjaoeriKedaKoboeleti Adzjarië 12 Psjavi-Chevsoeretië 2014 2014 79.908 Doesjeti Mtscheta-Mtianeti13 Ratsja 2023 2023 50.835 Oni Ratsja-Letsjchoemi en Kvemo Svaneti 14 Tbilisi 2007 1973 21.036 600–1700 Mtscheta Mtscheta-Mtianeti Tbilisi 15 Toesjeti 2003 2003 113.660 900–4800 Achmeta Kacheti 16 Tsiv-Gombori 2026 2026 21.761 GoerdzjaaniSagaredzjoTelavi Kacheti 17 Vasjlovani 2003 1935 35.292 100–900 Dedoplistskaro KachetiBronnen: Agentschap van beschermde gebieden, Protected Planet, National Parks of Georgia.
Staatsreservaten Er zijn in Georgië veertien 'staatsreservaten' met een totale oppervlakte van 139.048 ha. De reservaten vallen onder de IUCN categorie Ia. Het Lagodechi staatsreservaat is het oudste beschermd natuurgebied in Georgië.
Natuurreservaat Opgericht Oppervlakte (ha) Hoogte (m) Gemeente Regio Bijzonderheden 1 Babaneoeri 1961 1.516 380–1100 Achmeta Kacheti Zelkova-bos 2 Batsara 1935 5.548 700–2000 Achmeta Kacheti Venijnboom-bos 3 Bitsjvinta-Mioeseri 1966 7.533 700–2000 Gagra Abchazië Turkse den, inheemse Kolchische flora. 4 Bordzjomi 1935 23.750 400–2642 Bordzjomi Samtsche-Dzjavacheti Turkse den, inheemse Kolchische flora. 5 Kintrisji 1959 3.108 300–2500 Koboeleti Adzjarië Relict vochtige woud 6 Koboeleti 1998 570 0 Koboeleti Adzjarië Draslanden 7 Lagodechi 1912 19.755 590–3500 Lagodechi Kacheti Wilde oerlandschappen 8 Liachvi 1977 6.388 1.200–2.300 Achalgori Sjida Kartli(Zuid-Ossetië) Alpiene bossen 9 Mariamdzjvari 1935 1.023 800–1.800 Sagaredzjo Kacheti Relict inheemse grove den 10 Pschoe-Goemista 1978 40.734 Soechoemi Abchazië Inheemse loof- en conifeerbossen 11 Ritsa 1957 13.893 100–3.256 Goedaoeta Abchazië Ecoysteem rond Ritsameer 12 Sataplia 1935 505 TskaltoeboChoniTerdzjolaTkiboeli Imereti Grotten 13 Toesjeti 2003 23.151 Achmeta Kacheti 14 Vasjlovani 1935 17.612 300–600 Dedoplistskaro Kacheti Bronnen: Agentschap van beschermde gebieden, Protected Planet, National Parks of Georgia.
Zie ook Geografie van Georgië
Referenties