De papyrusfiskaal (Laniarius mufumbiri) is een zangvogel uit de familie Malaconotidae (bosklauwieren). De soort is vrijwel uitsluitend gebonden aan papyrusmoerassen langs de meren en rivieren van centraal Oost-Afrika en is daardoor een veelgezochte vogel voor reizigers naar onder meer het Akagera-nationaalpark en het Rugezi-moeras in Rwanda.
Kenmerken De papyrusfiskaal is een middelgrote bosklauwier met een lichaamslengte van ongeveer 18 cm. Mannetje en vrouwtje lijken sterk op elkaar. De kruin is dofgeel, terwijl kop, bovendelen, vleugels en staart zwart zijn, op een brede witte vleugelstreep na. De borst en bovenbuik zijn felrood-oranje, de onderbuik is witachtig. Door de combinatie van een hel rode borst en zwart bovendeel is de soort tussen het groen van het papyrus opvallend gekleurd, al laat hij zich vaak moeilijk zien.
Verspreiding en leefgebied Deze soort komt voor in papyrusmoerassen in Oeganda, Rwanda, Burundi, westelijk Kenia, Tanzania en oostelijk Congo-Kinshasa. De vogel is vrijwel volledig afhankelijk van uitgestrekte papyrusvelden in rivierdalen, langs meeroevers en in moeras: hij wordt zelden ver buiten dit habitat gezien. Belangrijke gebieden zijn de papyrusvelden langs het Victoriameer, het Rugezi-moeras in noordelijk Rwanda en de moerassen rond het Edwardmeer en het Albertmeer.
Gedrag en voedsel Papyrusfiskalen leven alleen of in paartjes en houden zich grotendeels schuil tussen de papyrusstengels. Ze vliegen weinig en meestal slechts korte afstanden over het water naar een volgend stuk papyrus. Hun aanwezigheid valt vooral op door de roep: korte fluittonen afgewisseld met krassende, scheurende geluiden, vaak in duet uitgevoerd door een paartje. Het dieet bestaat hoofdzakelijk uit insecten zoals kevers, vliegen en mieren, aangevuld met slakken en, indien beschikbaar, vruchten en zaden. Over de voortplanting is weinig bekend; het nest wordt vermoedelijk in een lage struik in het rietland gebouwd.
Status De grootte van de populatie is in 2013 geschat op 2 miljoen volwassen vogels. Er is berekend dat dit aantal in drie generaties met 20% is gedaald door habitatverlies. De belangrijkste bedreigingen zijn de drooglegging van moerassen voor landbouw, branden in papyrusvelden en watervervuiling door afspoeling van landbouwgrond. Op de Rode lijst van de IUCN heeft deze soort daarom de status gevoelig.
Externe link Avibase
Bronnen, noten en/of referenties
Categorie:Malaconotidae Categorie:Dier uit het Afrotropisch gebied Categorie:IUCN-status gevoelig