Adriaan Kousemaker (Hansweert, 7 september 1909 – Goes, 1 december 1984) was een Nederlands componist, muziekpedagoog, dirigent, organist en muziekuitgever.
Levensloop thumb|De Grote of Maria Magdalenakerk, waar Kousemaker van 1932 tot 1974 organist was. Hij was zoon van broodbakker Jacobus Kousemaker en Adriana Koets. Broer Jan Pieter werd muziekonderwijzer. Hijzelf was getrouwd met Maria Gerarda Nieuwdorp, die hij ontmoette in een van de Zeeuwse koren en later ook leiding gaf aan het kerkkoor. Dochter Berna Kousemaker was sopraan en koorleidster.
Kousemaker studeerde orgel bij Cornelis de Wolf aan het Conservatorium van Amsterdam. Hij was van 1932 tot 1974, toen hij met pensioen ging, organist van de Grote of Maria Magdalenakerk in Goes. Hij gaf aanvankelijk privélessen, maar werd later directeur van de muziekscholen in Gorinchem en/of “Alblasserwaard en Vijfheerenlanden”. Onder zijn leerlingen en studenten bevinden zich organisten en componisten als Frans van TilburgBiografie op de internetpagina van Frans van Tilburg: ...besloot hij lessen te volgen bij...Adriaan Kousemaker (1909-1964). Gearchiveerd op 8 mei 2021., Stoffel Gunst, Marieke Kok en Daan MannekeBiografie op de internetpagina van Daan Manneke: Daan Manneke kreeg zijn eerste muzieklessen van Adriaan Kousemaker, muziekdocent en - uitgever in Goes In 1942 richtte hij een eigen muziekuitgeverij Ars Nova op, die naast eigen werken ook werken van andere componisten publiceert. De uitgeverij was gespecialiseerd in eigentijdse kerkmuziek, maar hield in 1979 op te bestaan.
Hij was eveneens lange jaren dirigent van de Christelijke Oratorium Vereniging Goes, toen nog: Christelijk Gemengd Koor Goes geheten.Geschiedenis van het Christelijke Oratorium Vereniging Goes (gearchiveerd)Muziekopnamen 28-09-1964 Goes Maria Magdalenakerk: Willem 't Hooft Oratoriumvereniging Goes o.l.v. Adriaan Kousemaker
Kousemaker heeft als componist vooral orgel- en kerkmuziek geschreven. Hij is ook auteur van verschillende boeken. In 1972 werd hij tot ridder in de Orde van Oranje-Nassau benoemd. In 1982 ontving hij de cultuurprijs van de gemeente Goes.
Composities Werken voor orkest 1930 De poel (verlatenheid), voor orkest 1940 Twee stukken, voor strijkorkest Larghetto Scherzo 1970 Israël-symfonie, voor sopraan, tenor en orkest Klacht (lamentation) Ps. 142: 2 en 3, Ps. 89: 50-52 Gebed (prayer) Ps. 141: 1, 2, Ps. 123: 1-5 Belofte van verlossing (promise of delivery) Ps. 130, 131, 138, 140, 102 Toerusting (preparation) Ps. 144 en Ps. 83 Verwachting en lofprijzing (expectation en praise) Ps. 130, 132, 135, 125, 118, 107 en 130 1970 Koning David-suite, voor orkest 1980 Passacaglia : U.S.C., voor orkest 1981 Symfonie nr. 2, voor orkest 1982 Walcheren-suite, voor orkest 1984 Symfonie nr. 3, voor orkest Kleine Wilhelmus-suite
Werken voor harmonie- of fanfareorkest 1930 Hymne, voor harmonie- of fanfareorkest Hymne Oudejaar (uren, dagen, maanden jaren) Feest I-IV 1940 Partita over Psalm 100, voor fanfareorkest 1940-1941 Suite pastorale, voor harmonie- of fanfareorkest 1950 Preludium, koraal met variaties en fuga over psalm 133, voor harmonie- of fanfareorkest 1950 Rhapsodie over het volksliedje "'k Heb mijn wagen volgeladen", voor harmonie- of fanfareorkest 1951 Petite Suite (In oude Stijl), voor harmonie- of fanfareorkest Prelude Sarabande Air Gavotte 1965 Variaties over "Christus onze Heer verrees" gezang 61, voor harmonie- of fanfareorkest 1980 Thema met variaties, voor blaasorkest en pauken Dankt, dankt nu allen God Een naam is onze hope Wilt heden nu treden
Missen en andere kerkmuziek 1930 Koraalboek der enige gezangen van de Gereformeerde Kerken (Nummers 30-59) 1937 Ere zij God, voor 3 trombones, gemengd koor en orgel 1937 Komt allen te samen, voor viool, solisten, gemengd koor en orgel 1938 Hymne, feesthymne voor 3 trombones en orgel 1938 Liturgie - complete kerkdienst, voor gemeente (samenzang), gemengd koor en orgel 1938 Psalm 150, voor gemengd koor met begeleiding van koperensemble en slagwerk 1950 3 kerstliederen, voor koor en strijkorkest Hoe leit dit kindeke Het was een maged - voor driestemmig vrouwenkoor Noël - voor gemengd koor 1950 Gezang 11: beurtzang, voor samenzang, gemengd koor en orgel - opgedragen aan F.P. van Westenbrugge 1950 Psalmen Blok - Psalm 3, 5, 9 en 13, voor gemengd koor, solisten en gemengd koor - tekst: A. Blok 1950 Vreugdepsalm : psalm 9 : 1, 2 en 11, voor gemengd koor 1955 Drie geestelijke liederen, voor sopraan en orgel - tekst: Geraert van Suijlesteijn 1958 Kerstmuziek '58, voor gemengd koor met kwartet, (dwarsfluit, hobo, klarinet en cello) 1960 Bekeer u, voor zangstem en orgel - tekst: Nellie van Kol 1960 Gezang 22 "Komt en laat ons Christus eeren", voor hobo, gemengd koor en orgel 1960 Jezus Heiland 'k ben tot U gekomen, voor solisten en gemengd koor - tekst: Willem Kerfhout 1960 Kindergebed om bewaring, voor zangstem en orgel 1960 Kom kom kom heilge Geest ..., voor gemengd koor 1960 Liederen op teksten van J.W. Schulte Nordholt, voor gemengd koor O waarlijk hoogste Majesteit Loof o Sion de bevrijder Hoort aan, gij die Gods kindren zijt O bron van liefde O diepe nacht Het licht van zondag Neem ter harte 't kruis des Heren Die geboren zijt uit beiden Nu de Heiland is geboren Laten wij de Heiland loven 8 koralen voor Trompet en Orgel - deel I (Ars Nova 311) 8 koralen voor Trompet en Orgel - deel II (Ars Nova 312) 8 koralen voor Trompet en Orgel - deel III (Ars Nova 523) 1960 Paaszang, voor vrouwenkoor 1960 Wat God beloofd heeft ; Komt allen aangestreden, voor gemengd koor en orkest 1963 Gezang 116 "Door de nacht van strijd en zorgen", voor zangstem(men), viool, hobo en orgel 1963 Introitus Ps. 67: 1-6, voor samenzang, unisonokoor en orgel 1963 Psalm 96, voor sopraan-solo, gemengd koor, trompet, pauken, bekkens en orgel 1964 Het lichaam van Christus in A majeur, voor zangstem en toetsinstrument - tekst: Willem Kerfhout 1964 Door de Jordaan, voor zangstem, 2 houtblazers en slagwerk - tekst: Willem Kerfhout 1964 Lofzang in Bes majeur, voor zangstem en toetsinstrument 1964 Pinksterzang in F majeur, voor zangstem en toetsinstrument - tekst: Joost van den Vondel 1964 Spraakverwarring in d mineur, voor zangstem en toetsinstrument - tekst: Willem Kerfhout 1965 De goede herder, beurtzang voor gemeente (samenzang), gemengd koor met orgelbegeleiding 1965 De nieuwe toekomst - Pinksterlied - Spraakverwarring, voor gemengd koor, 5 instrumenten en orgel 1967 Kleine partita over het paaslied "Daar juicht een toon" , voor trompet en orgel (Ars Nova 625) 1968 De dierbre Heiland is nabij, voor alt, blokfluit, kinderkoor en orgel 1968 Er ruist langs de wolken, voor zangstem, 3 blokfluiten en orgel 1968 Evangeliemotet over Joh. 1:14 "Het woord is vlees geworden", voor zangstem, gemeentezang, 5 instrumenten en orgel 1968 "'k Kies nu Uw weg Heer", voor alt en orgel 1968 Zalig alleen, Heer (is 't hart dat U mint), voor alt, gemengd koor en orgel 1970 Acht geestelijke liederen (1e serie), voor zang en begeleiding - tekst: Nellie van Kol Onze Vader Omdat Bekeer u Treed binnen Heer! Christus Met Hem gestorven Verhoring Ja ik volg u 1970 Gezang 265, voor gemengd koor a capella 1970 Jezus alleen 'k Heb geknield, voor gemengd koor en orgel 1970 Uit Psalm 33, voor sopraan solo, mannenkoor en orgel - tekst: A. Blok 1975 Want al wat uit God is geboren, 1 Joh. 5:4, voor gemengd koor 1978 Al die dagen - 23 bijbelse liederen, voor zangstem en toetsinstrument - tekst: Nelly Tazelaar-de Ruiter 1980 Klaaglied van het Joodse volk, voor mannenkoor 1980 Komt tot Mij, aria voor sopraan en orgel 1980 Nederland heeft Jezus nodig, voor gemengd koor 1980 Wees niet bevreesd o Israel, voor mannenkoor 1983 Gods plan (God heeft een plan voor u en mij, zijn plan dat is volmaakt), voor zangstem en orgel Motet: wie in mij gelooft ; Heilige Geest, voor dwarsfluit, hobo, cello, gemengd koor en orgel Op u; mijn heiland; blijf ik hopen (gz 7) Psalm 33, voor gemengd koor Psalm 98, voor gemengd koor Psalm 150, voor vierstemmig gemengd koor, gemeentezang en orgel Schetsen David suite Twee kerstliederen, voor gemengd koor Twee lijdensliederen, voor gemengd koor Waart gij daar Ben ik het; Heer? Uit hoogen hemel, voor gemengd koor (met een canon tussen sopraan en tenor) Wees getrouw tot in den dood (Openb. 2:10), motet voor gemengd koor
Muziektheater Toneelmuziek 1938 Muziek voor een openluchtspel, voor zangstem(men), strijkorkest en piano Bedrijf 1 Rei van visschers Ouverture Inleiding tot het 2e bedrijf Wilhelmus Marseillaise
Vocale muziek Oratoria 1975 David, oratorium voor solisten, gemengd koor en piano (onvoltooid)De partituur van het oratorium "David" is incompleet, de klavieruittreksels zijn genummerd: David I-V en Koorboekje Oratorium David.
Cantates 1960 Jubileum cantate St. Nicolaas lyceum, voor gemengd koor en orkest Kerstcantate: De komst van den koning, voor spreekstem, vierstemmig kinderkoor en piano - tekst: A.A. Wildschut
Werken voor koor 1930 Hoort, voor gemengd koor a capella - tekst: Guido Gezelle 1935 David, voor mannenkoor a capella - tekst: Guido Gezelle 1935 Winterstilte, voor vijfstemmig gemengd koor a capella - tekst: Guido Gezelle 1936 Hoezee, de vlaggen uit!, voor gemengd koor - gecomponeerd ter gelegenheid van het aanstaande huwelijk van prinses Juliana met prins Bernhard 1940 Geuzenvendel, voor gemengd koor en orkest - tekst: Frederik Leonardus Hemkes 1960 4 Zeeuwse liederen, voor mannenkoor - tekst: Geraert van Suijlesteijn Ko van Joost (Ko van Joas) De Zierikzeese toren (De Zurriksease toten) Wiegeliedje 1944 Een lied van Zeeland (Zealand) 1960 Het wordt steeds donkerder op aarde, voor solisten, gemengd koor en begeleiding - tekst: Willem Kerfhout 1960 Lied der hope, voor mannenkoor - tekst: Willem Kerfhout 1960 Morgengebed "Heer ik dank U voor de nacht, die mij rust en sterking bracht", voor gemengd koor 1965 Een nieuw lied - I (liederen voor samenzang en solozang), voor gemengd koor 1970 Stedelied van Goes: "Tussen West- en Oosterschelde, ligt ons fraai Zuid-Beveland", voor gemengd koor - tekst: van de componist 1980 Het graf is leeg, voor gemengd koor - tekst: Co 't Hart Kerstleis voor mannenkoor - tekst: Anton van Duinkerken, pseudoniem van Wilhelmus Johannes Maria Antonius Asselbergs Laat zang en spel, voor gemengd koor Lied van de Hongaarse galeigevangene, voor gemengd koor - tekst: Jan H. de Groot Twee Zuid-Afrikaanse volksliedjes, voor gemengd koor Zij komen van Oost en West, voor gemengd koor
Liederen 1960 Twee liederen voor de nozem, voor zangstem met begeleiding - opgedragen aan F.P. van Westenbrugge 1968 Stedelied van Gorkum, voor zangstem en piano - tekst: Mart H.W. de Weerd - opgedragen aan: L.R.J. Ridder van Rappard 1970 God is de liefde, voor alt en blokfluit
Kamermuziek 1957 Hymne, voor viool en orgel 1957 Impromptu voor twee violen en orgel 1960 Chanson triste ; Blijde incomste, voor koperensemble 1970 Meditatie, voor strijkkwintet 1970 Thema met variaties, voor klarinet en orgel - opgedragen aan het echtpaar Van Eersel-Drost 1970 Suite in oude stijl, voor koperkwintet Variaties "Gloria in excelsis Deo", voor viool, hobo en orgel Variaties "Stille Nacht", voor hobo en orgel Vlissingen fantasie over een "De Ruyter" liedje
Werken voor orgel 1930 Koraalboek der enige gezangen van de Gereformeerde Kerken (2), (Nummers 30-59) (Ars Nova 290) Twee Kerstpartita's (Ars Nova 28) 1934 Drie koraalvoorspelen Ev. gezang 7 Ev. gezang 50 Ev. gezang 199:1 1934 Vier koraalvoorspelen Voorspel Psalm 100 Voorspel Ev. Gezang 36 Phrygisch voorspel voor Psalm 26 Voorspel Psalm 75:1 Partita Psalm 23 (Ars Nova 84) Preludium over "Lof zij den Heer" (Ars Nova 144) 1936 Er ruist langs de wolken een lieflijke Naam 1939 Een in liefde tot den Heiland : bondslied meisjes.... 1946-1948 Voorspelen voor de Psalmen