Moldavië is sinds juni 2022 kandidaat-lid voor de Europese Unie. Op 14 december 2023 gingen de EU-leiders akkoord met het openen van de toetredingsgesprekken met Moldavië, welke in juni 2024 begonnen met een Intergouvernementele Conferentie. Op 15 juni 2026 opende de EU officieel de eerste 5 hoofdstukken van de 33 voor onderhandelingen over toetreding met zowel Moldavië als Oekraïne.
Geschiedenis Moldavië verklaarde zich op 27 augustus 1991 onafhankelijk van de Sovjet-Unie, maar raakte in oorlog met Transnistrië dat zich afscheidde toen de Verenigde Naties Moldavië op 2 maart 1992 erkenden. De Europese Unie (EU) en Moldavië tekenden op 28 november 1994 een associatieverdrag, dat op 1 juli 1998 in werking trad voor 10 jaar. Daarna werd er weinig vooruitgang geboekt, vooral omdat tussen 2001 en 2009 behoudende communisten aan de macht waren die toetreding tot de EU geen prioriteit vonden. In 2005 opende de EU wel een kantoor in Chisinau en werd de Moldavische EU-delegatie opgezet.
Na protesten van liberale, democratische en pro-Europese Moldaviërs tegen de mogelijk door communisten gemanipuleerde verkiezingen van april 2009 werden er in juli opnieuw verkiezingen gehouden, die de communisten verloren. De liberaal-democratische partijen vormden een regeringscoalitie met de naam "Alliantie voor Europese Integratie" (Alianţa pentru Integrare Europeană), die meteen de banden met de EU probeerde aan te halen en noodzakelijke binnenlandse hervormingen door te voeren. De onderhandelingen met de EU begonnen in januari 2012. De Alliantie voor Europese Integratie viel na een vertrouwensstemming in februari 2013, maar werd vervangen door de "Pro-Europese Coalitie" (Coaliţia Pro Europeană), die op 28 november 2013 een EU-associatieverdrag tekende.
Associatieverdrag Op 27 juni 2014 werd de ondertekening van het associatieverdrag bevestigd, waarmee nieuwe afspraken werden gemaakt op het gebied van handel, mensenrechten en veiligheid. Het akkoord trad op 1 september 2014 voorlopig in werking en ging na ratificatie door alle lidstaten op 1 juli 2016 volledig in werking. Na de ondertekening boycotte Rusland onmiddellijk de import van wijn, fruit en groente vanuit Moldavië.
Moldavië raakte in 2014 politiek verdeeld over de te volgen koers. Pro-Europese partijen behaalden tijdens de verkiezingen eind november een nipte meerderheid: de Liberaal-Democraten, de Liberalen en de Democraten bijna 45 procent van de stemmen en de twee pro-Russische partijen bijna 40 procent.
Aanvraag lidmaatschap en toetreding In navolging van Oekraïne en Georgië, waar het land veel mee optrok in voorgaande jaren, vroeg Moldavië in maart 2022 het lidmaatschap van de EU aan. In juni van datzelfde jaar verkreeg het land de kandidaat-status. Wel werden nog een aantal aanvullende voorwaarden gesteld om de toetredingsgesprekken daadwerkelijk te kunnen openen. Op basis van de geboekte vooruitgang deed de Europese Commissie in november 2023 de aanbeveling aan de Europese Raad van ministers tot opening van de toetredingsgesprekken, mits een aantal rechtstatelijke hervormingen doorgevoerd zouden worden. De Europese Raad stemde daar op 14 december 2023 mee in.
Een half jaar later, op 21 juni 2024, werd door de Europese Raad besloten dat de gesprekken daadwerkelijk konden starten, te beginnen met een Intergouvernementele Conferentie op 25 juni 2024. De Hongaarse regering van Viktor Orbán blokkeerde verdere vooruitgang, omdat ze het niet eens was met het openen van de gesprekken met Oekraïne, waar het toetredingsproces van Moldavië mee gekoppeld was. In juni 2026 gaf de nieuwe Hongaarse regering onder leiding van Péter Magyar wel toestemming voor de volgende stap in het toetredingsproces, het openen van het eerste cluster van hoofdstukken van de Criteria van Kopenhagen.
Tijdens de derde toetredingsconferentie met Moldavië op 14 juli 2026 werd cluster 6 (Externe betrekkingen) officieel geopend, samen met de twee hoofdstukken die daaronder vallen: hoofdstuk 30 (Externe betrekkingen) en hoofdstuk 31 (Buitenlands, veiligheids- en defensiebeleid). Met Oekraïne werden dezelfde dag dezelfde twee hoofdstukken geopend en daarmee zaten beide landen nu op 7 van de 33 hoofdstukken in totaal.
Opiniepeilingen thumb|Pro-Europese manifestatie in Chisinau, 6 april 2014. De publieke opinie in Moldavië was lange tijd sterk verdeeld over de vraag of het land een pro-Europese of pro-Russische koers zou moeten varen. Datum Vraag Vóór Tegen Onthouding Weet niet September 2014 - IMAS EU-lidmaatschap 47% 35% 8% 11% September 2014 - IMAS Douane-unie Rusland, Wit-Rusland en Kazachstan 48% 35% 8% 9% November 2014 - IMAS EU-lidmaatschap 51% 36% 7% 7% November 2014 - IMAS Douane-unie Rusland, Wit-Rusland en Kazachstan 47% 35% 6% 12%
In de jaren 2020 kantelde dit.
Datum Voor EU Voor EAEU Anders Weet niet December 2019 - IRI 48% 34% 3% 14% Oktober 2021 - IRI 64% 49% 3% 14% Juli 2023 - IRI 63% 3% September 2025 - iData 61% 38%
Zie ook Georgië en de Europese Unie Oekraïne en de Europese Unie Referenties
Europese Unie Categorie:Bilaterale betrekkingen van de Europese Unie Categorie:Uitbreiding van de Europese Unie