István Láng (Boedapest, 1 maart 1933 – 23 oktober 2023) was een Hongaarse componist, muziekpedagoog en dirigent.
Levensloop Láng studeerde van 1950 tot 1958 bij János Viski en Ferenc Szabó aan de Ferenc Liszt-Akademie voor muziek (Hongaars: Liszt Ferenc Zeneművészeti Egyetem) in Boedapest. Na het behalen van zijn diploma's werkte hij eerst als freelance componist tot 1966. Van 1957 tot 1960 was hij assistent van Kálmán Nádasdy aan de theater-, televisie- en filmacademie in Boedapest. In 1958 was hij te gast gedurende het Warschau Herfst Festival en hoorde werken van Karlheinz Stockhausen, Luigi Nono, Witold Lutosławski en John Cage. Deze ervaring heeft zijn muzikale voorstellingen veranderd. In 1963 studeerde hij gedurende de Internationale Ferienkurse für Neue Musik bij Karlheinz Stockhausen, György Ligeti, Pierre Boulez en Luciano Berio.
Van 1966 tot 1984 was hij docent en muzikaal adviseur aan het Statelijke Hongaarse Poppentheater (Állami Bábszínháznál). In 1973 werd hij tegelijkertijd docent voor transpositie, partituurstudie en kamermuziek aan de Ferenc Liszt-Akademie voor muziek. Verder werkte hij als gastdocent aan buitenlandse universiteiten zoals de Universiteit van Colorado (1973), het Conservatorio Nacional de Música in Mexico-Stad (1985, 1987) en aan de Universiteit van New Mexico in Albuquerque.
Als componist was hij werkzaam in verschillende genres. Naast werken voor het muziektheater (opera's, balletten) en televisieopera's schreef hij werken voor orkest, harmonieorkest, vocale muziek en kamermuziek. Hij diende als secretaris-generaal van de Vereniging van Hongaarse Musici (Magyar Zeneművészek Szövetségének) in de periode 1978–1990, en was lid van het bestuur van de International Society for Contemporary Music (ISCM) en het International Music Council van de UNESCO (1984–1987 en 1989–1993). Hij is sinds 1970 een veel gevraagd jurylid in diverse internationale muziekwedstrijden. Zowel in 1968 als in 1975 werd hij bekroond met de Ferenc Erkel-prijs. In 1985 werd hij onderscheiden als verdienstelijke kunstenaar. Hij ontving in 1994 de Bartók-Pásztori-prijs en in 2005 de Artisjus-prijs. In 2009 werd hij onderscheiden met het Commandeurskruis in de Orde van de Hongaarse Republiek (A Magyar Köztársasági Érdemrend középkeresztje).
Composities Werken voor orkest Symfonieën 1965: Symfonie nr. 1 (teruggetrokken) – herwerkt als Variaties en Allegro 1972–1974: Symfonie nr. 2 1981–1982: Symfonie nr. 3 "Episodi" 1983: Symfonie nr. 4 1991–1992: Symfonie nr. 5, voor sopraan en orkest 1991–1992: Symfonie nr. 6, voor strijkorkest (39 strijkers) 1995–1996: Symfonie nr. 7, voor sopraan, alt, piano en orkest Introduzione Ritornello 1 Sentenza 1 Riflesso 1 Ritornello 2 Sentenza 2 Ritornello 3 Riflesso 2 Ritornello 4 Sentenza 3 Riflesso 3 Ritornello 5 Epilogo
Andere werken voor orkest 1965: Variációk Es Allegro (Variaties en Allegro) 1961/1967: Concertino, voor xylofoon en orkest 1969: Muisca Funebre (Treurmuziek), voor orkest Silenzio Epitaffio Double Inno (in forma di Bar) Esaltazione Consolazione nel dolore grande 1969–1970: Három mondat a Rómeó és Júliából (Three Sentences from the Romeo and Julia), voor strijkorkest 1969/2006: Wellen IV 1970–1971: Concerto bucolico, voor hoorn en orkest 1976–1977: Hegedűverseny - Concert, voor viool en orkest Molto quieto Segmenti con varianti Presto 1980: Dubbelconcert, voor klarinet, harp en orkest 1982: Egloga, voor kamerorkest 1987–1988: Concert, voor orgel en orkest Broken off Paragraphs, voor orkest Concert, voor strijkorkest Concert, voor altviool en orkest Hyperbola Suite, voor orkest Pezzo lirico, voor hobo en strijkorkest
Werken voor harmonieorkest 1969: Concertino, voor xylofoon en blazers 1976–1977: Concert, voor viool en blazers
Muziektheater Opera's Voltooid in titel aktes première libretto 1959 A nagy drámaíró (De grote dramaticus) 1 akte 1974, Pécs van de componist naar Frigyes Karinthy 1964–1967; rev.1998 A gyáva (de lafheid) 1 akte van de componist naar Imre Sarkadi
Balletten Voltooid in titel aktes première libretto choreografie 1962 Hyperbole 1 akte 1964, Pécs 1964 Mario és a varázsló (Mario en de tovenaar) 1 akte 9 mei 1964, Boedapest van de componist en András Pernye naar Thomas Mann Viktor Fülöp en Zsuzsa Kun
Televisieopera's 1980–1981: Álom a színházról (Droom van het theater) – libretto: van de componist naar Iván Mándy – première: 1984, Magyar Televízió 1988–1989: Bekerítve (Omgeven/Omsloten) – libretto: van de componist naar István Bächer – première: 1990, Magyar Televízió
Vocale muziek Cantates 1962: Kamerakantáta, voor zangstem en kamerensemble (klarinet, cello, piano en slagwerk) – tekst: Attila József Miben hisztek Kopogtatás nélkül 1971: In memoriam N.N., cantate voor sopraan, gemengd koor (SSSSAAAATTTTBBBB) en orkest – tekst: János Pilinszky 1976: Ladate Hominem, cantate in 3 delen voor spreker, gemengd koor en orkest – tekst: Sophocles; Attila József Nenia Parte Principale Epilogo 1982: Iokasté, kamercantate voor sopraan en kamerensemble – tekst: Beney Zsuzsa Gyement a fold poraban (Diamond in the Dust of Earth), cantate voor spreker, gemengd koor en orkest – tekst: Ottó Orbán
Werken voor koor Tűz, voor vrouwenkoor en piano – tekst: László Nagy
Liederen Fragments, voor alt, hobo, fagot en harp Three Orchestral Songs, voor bas en orkest – tekst: Ottó Orbán
Kamermuziek 1963: Fúvósötös, vagy amit akartok... or, "As You Like It" (Shakespeare) – Blaaskwintet nr. 1 1965: Duo, voor twee altblokfluiten (of twee dwarsfluiten) 1966: Blaaskwintet nr. 2 "Transfigurazioni" 1966: Strijkkwartet nr. 2 1968: Öt kis darab (Vijf kleine stukken), voor viool en piano 1970: Impulsioni, voor hobo en piano 1971: Cassazione, voor kopersextet (3 trompetten, 2 trombones en tuba) 1972: Duo, voor 2 trompetten in C 1972: Rhymes, voor kamerensemble (dwarsfluit, klarinet, altviool, cello en piano) 1975: Blaaskwintet nr. 3 1975: Five short Pieces, voor 2 trompetten en 2 trombones 1976: Constellations, voor hobo, viool, altviool en cello 1977: Két előjáték egy utójátékért (Two Preludes for a Postlude), voor fagot, viool, altviool en cello 1978: Strijkkwartet nr. 3 1979: Hullamok II (Waves II), voor dwarsfluit en gitaar 1980: Prelude, 3 Mobils and Postlude, voor koperkwintet 1981: Music 2-4-3, voor kamerensemble (hobo, hoorn, viool, altviool, contrabas, harp, piano, vibrafoon en cimbalom) 1983: Lento, voor koperkwintet 1989: Affetti, voor klarinet, viool, cello en harp 1995: Viviofa, voor vibrafoon, altviool en fagot 2001: Movimento, voor viool en orgel 2002: Sempre in tensione, voor dwarsfluit, viool en altviool 2010: Ottorgano, voor kopersextet en orgel 2012: Csomók a vonalon (Knots on the Line), trio voor dwarsfluit, altfluit en cello 3 szösszenet hegedűre és harsonára, voor viool en trombone Sonate, voor viool en piano Sonate, voor cello en piano
Werken voor orgel 1983: Organissimo 2011: Gestures
Werken voor piano 1972: Intermezzi 1979: Láncolat – zongorára (Concatenation) Cages Notes Haiku
Werken voor klavecimbel 2004: Ist es möglich ohne B-A-C-H?, fantasie
Werken voor tuba solo Aria di coloratura, voor tuba solo
Werken voor cimbalom 1963: rev.1980 Duo, voor twee cimbaloms 1973: Improvizáció, voor cimbalom 1982: Soliloquium Waves II
Werken voor harp 1992: Harphonia
Werken voor slagwerk 1978: Ütös-zene - egy elöadóra 1987: Chagal elrepül alvó Vityebszkje fölött (Chagall Flies Away over his Sleeping Vitebsk), voor 4 slagwerkers
Filmmuziek 1963: Egyiptomi történet 1963: Tücsök 1964: Karácsonyi ének, televisiefilm 1965: Déltöl hajnalig 1966: Az elsö esztendö 1967: Nem várok holnapig... 1972: Harminckét nevem volt
Elektronische muziek 1974: Surface Metamorphoses 1997: Esteledés 1997–1999: Capriccio metronomico Lebegés (Floatation) Suonitrascolori nr. 1
Pedagogische werken 1986: 7 studies, voor vier pauken
Bibliografie Máté Hollós: Nem vagyok elég öreg ahhoz, hogy ne újítsak (Ik ben niet oud genoeg om niet te vernieuwen) in: Muzsika 46, no. 4 (April): 3–4. 2003. Wolfgang Suppan, Armin Suppan: Das Neue Lexikon des Blasmusikwesens, 4. Auflage, Freiburg-Tiengen, Blasmusikverlag Schulz GmbH, 1994, David M. Cummings, Dennis K. McIntire: International who's who in music and musician's directory - (in the classical and light classical fields), Twelfth edition 1990/91, Cambridge, England: International Who's Who in Music, 1991. 1096 p., Paul E. Bierley, William H. Rehrig: The Heritage Encyclopedia of Band Music - Composers and Their Music, Westerville, Ohio: Integrity Press, 1991, Varga Bálint András: 3 kérdés 82 zeneszerző, Budapest: Zeneműkiadó Vállalat, 1986. 419 p., Gyula Czigany: Contemporary Hungarian Composers, Budapest: Editio Musica, 1979, 219 p., János Kárpáti: Láng István. II: Kamarazene, in: Muzsika 18, no. 11 (November): 34–36. 1975. János Kárpáti: Láng István: Arckép belülről (István Lang: Portret van binnenuit), in: Magyar Zene, 1972/1. Imre Földes: Harmincasok. Beszélgetések magyar zeneszerzőkkel Budapest: Zeneműkiadó Vállalat, 1969.
Referenties
Externe links Biografie op de internetpagina van de muziekuitgeverij "Editio Musica Budapest" Biografie op de internetpagina van "fidelio" (gearchiveerd) Biografie op de internetpagina van het "Budapest Music Center" Korte biografie en lijst van symfonieën door Michael Herman op de internetpagina van "Musicweb-International" (gearchiveerd)
Categorie:Hongaars componist Categorie:Hongaars dirigent Categorie:Hongaars muziekpedagoog Categorie:20e-eeuws componist Categorie:21e-eeuws componist Categorie:Elektronische muziek