De Standfast 40 is het meest succesvolle zeiljacht van ontwerper Frans Maas.http://www.zeilhelden.nl/index.php?category=zeilhelden&categorysub=detail&id=201
Het wedstrijdjacht, dat ruim twaalf meter lang is en vier meter breed, won in 1975 de Fastnetrace. Het eerste ontwerp dateert van 1971 en tot 1984 zijn 116 Standfast 40's in verschillende uitvoeringen gebouwd. Er zijn ook grotere en kleinere Standfasts gebouwd, zoals de Standfast 27, de Standfast 30 en de Standfast 33, maar daarvan zijn er minder van de helling gelopen dan van de Standfast 40. Het nummer geeft het aantal voeten aan dat het type telt, 27, 30, 33 of 40 feet.
Ontwerp De meest opvallende kenmerken van het jacht zijn het flush deck (door het ontbreken van een kajuitopbouw), de bolle buik en de twee grote spinnakerbomen die op het dek liggen. Typerend is ook het geringe aantal (loos)gaten in de romp; Frans Maas vond dat een zeegaand schip zo min mogelijk "openingen" in de romp moest hebben.
Het eerste ontwerp dateert uit 1971.De Waterkampioen, 2011, nummer 11, "Beauty met Buik" www.anwbwatersport.nl/boten-archief/48077/Standfast_40_006.pdf Het lijnenplan is door ir. J. Loef in diens standaardwerk De ZeilsportIr. J. Loeff, De zeilsport, achtste geheel herzien druk naar het oorspronkelijke werk door H.C.A. van Kampen, Amsterdam/Antwerpen, 1977, pag. 418 "heel opmerkelijk" genoemd. "We zien niet de bijna halfronde grootspantvorm van vele IOR-jachten, maar deze is hier in het onderwaterschip veel V-vormiger". IOR verwijst naar de International Offshore Rule, een meetsysteem voor wedstrijdjachten. Loef prijst nog de licht gebogen steven, die "weldadig" aandoet. "Merkwaardig" noemt hij de grote variatie in voorzeilen.
Afmetingen Lengte: 12,20 meter Lengte waterlijn: 9,60 meter Breedte: 4 meter (er zijn ook bronnen die ten onrechte 3,63 meter aangeven) Diepgang: 2,05, 2,25 of 2,30 meterhttps://go.openbms.nl/uploads/221/102031/documents/Standfast_40_-_Sailplan_and_Deck_Layout.pdf Waterverplaatsing: 9,5 ton Ballast: 4.000 kilogram
Zeilen Grootzeil: 34 m² Genua 1: 75 m² Genua 2: 64 m² Genua 3: 54 m² Genua 4: 42 m² Fok: 30 m² Stormfok: 12 m² Binnenstagzeil: 16,50 m² Tallboy: 18 m² Spinnaker (voor de wind): 160 m² Spinnaker (voor ruime wind): 130 m² Storm spinnaker: 100 m²
Andere uitvoeringen Behalve de wedstrijduitvoering zijn er nog twee andere uitvoeringen van de Standfast 40: de Standfast S en de Standfast P (van Prestige), die beide een lage opbouw met raampjes hebben en een kortere mast (17 in plaats van 18 meter). Het zeilplan is eenvoudiger en grootzeil en genua zijn samen circa 20 m² kleiner dan op de wedstrijduitvoering.
Naam De naam heeft een curieuze oorsprong. Een van Frans Maas' klanten was de whiskyfabrikant Charles George Gordon, bestuursvoorzitter van het familiebedrijf William Grant & Sons, dat bekende merken als Glenfiddich en Grant's kent. Het motto op het wapenschild van de firma luidt: Stand Fast, dat volgens Gordon een wat ruimere betekenis heeft dan 'not moving'. Gordon: "It means courage, endurance and never give in", oftewel moed, uithoudingsvermogen en nooit opgegeven. Hij noemde de 43 footer die hij bij Maas bestelde Stand Fast, een naam die zou beklijven.Charles George Gordon in: Joris Danckaers, Frans Maas. One-off!. Zeiler, ontwerper en bouwer van zeewaardige jachten, Breskens, 2002, p. 132-133.
Export De ontwerpen van Frans Maas waren zeer populair in de Verenigde Staten, maar het schip vond ook aftrek in Brazilië, Duitsland, Italië en België.
Fastnet In 1975 won de Standfast GoodwinFoto van de Goodwin van Jan van Drongelen de befaamde Fastnetrace.http://leiden.courant.nu/issue/LLC/1975-08-19/edition/0/page/11 Derde werd ook een Standfast, de Standfast 2 van Piet Vroonhttp://www.zeilhelden.nl/index.php?category=zeilhelden&categorysub=detail&id=41 en Charlie Gordon, die Frans Maas aan boord had als bemanningslid. De Standfast 2 finishte zelf als derde, maar door een iets ongunstiger meting werd ze tweede en Goodwin (zeilteken H 2000) eerste.
Klassieker De Standfast 40, in de jaren zeventig van de afgelopen eeuw ontworpen om te voldoen aan de eisen van de IOR, is nog steeds een snel schip, maar uiteraard niet meer geschikt voor het internationale wedstrijdveld. Het schip, dat gebouwd werd bij Frans Maas Jachtbouw in Breskens, is nog steeds populair in Zuid-Nederland en België. Vanwege zijn diepte (2,05, 2,25 of 2,30 meter) ziet men de Standfast 40 minder op het ondiepe IJsselmeer en de Wadden. Op veel schepen is de giek wat langer gemaakt om een groter grootzeil te kunnen voeren. Het klein smalle grootzeil van het oorspronkelijke ontwerp was slechts bedoeld om een zo gunstig mogelijke IOR-meting te krijgen.
Boek Vanwege zijn stevige uitvoering en goede ballastverhouding werd en wordt de Standfast veel gebruikt voor lange reizen. De Nederlander Cees de Reus (1940) voer met zijn vrouw Karola in zeven jaar met zijn Standfast 40 de wereld rond. Hij schreef daarover het boek Rond de wereld met een glimlach (Hilversum 2008 en Amsterdam 2009).
Varia Film uit 2009 over het weer vlot trekken van de gestrande Standfast Kolibrie (thuishaven Scheveningen) op strand van Bali.https://www.youtube.com/watch?v=ehafNSZM-84 Bericht over de berging voor de Franse kust bij Boulogne-sur-Mer in oktober 2010 van de Standfast Borracho.https://web.archive.org/web/20180721162333/http://www.bstdintelsas.nl/nieuws/n71.htm
Nog in de vaart een selectie (volgorde op scheepsnaam)
Anteia, een Standfast 40 P uit 1980, thuishaven Zierikzee Atlantis, een Standfast 40 P uit 1980, thuishaven Almere (Nederland) Bliss, een Standfast 40 P, thuishaven Vlissingen Breezand, een Standfast 40 flush deck uit 1979, thuishaven Zierikzee. Caroan, een Standfast 40 flush deck uit 1975, thuishaven Zeebrugge Cirrus, een Standfast 40 S of P uit 1973, ligplaats Wilmington, Delaware (VS)https://web.archive.org/web/20160202155343/http://www.nav.org/cirrus/cirrus.html Days of grace, een Standfast 40p uit 1984,total refit in 2007 thuishaven Steenbergen Deborah (oorspronkelijke naam Goodwin, winnaar van de Fastnetrace)https://www.yachtfocus.com/gebruikte-boten-te-koop/details/for-sail-yachtbrokers-zuid/102031/standfast-40.html, een Standfast 40 uit 1973 Etoile de l'Escaut, een Standfast 40, thuishaven Middelburg bouwnummer 470 uit 1978 Hammersley, een Standfast 40 P uit 1981, thuishaven Veere Hawk, een Standfast 40 (flush deck), vaart onder Belgische vlag Lucky Bastard, een Standfast S (?), thuishaven Volendamhttps://web.archive.org/web/20160716115834/http://www.madibasailing.nl/ Mare, een Standfast 40 S uit 1979 Marlin, (oorspronkelijke naam Big Momma en Willem Drie), een Standfast 40 (flush deck) uit 1978, thuishaven Rotterdam. Mojo (oorspronkelijke naam Annie, met thuishaven Kampen (stad)), een Standfast 40 S uit 1978, thuishaven Lemmerhttps://zeilhelden.nl/2016/05/mijn-eerste-bootblog3-werkelijkheid/https://www.facebook.com/SYMojo/ Nostos, een Standfast 40 S, thuishaven Roompot Marina Obsession, een Standfast S of P, Frankrijk Pimpernel, een Standfast 40 (flush deck), thuishaven IJmuiden Popeye, een Standfast 40 P uit 1980, thuishaven Breskens Rogamar, een Standfast P uit 1984 (Frans eigenaar) Sea Beryl, een Standfast 40 S uit 1976, thuishaven Scheveningen Spetters, thuishaven Brouwershaven Standfast II, een Standfast 40, thuishaven Scheveningen Voile-a, een Standfast 40
Onder zeil een selectie met bewegende beelden Cirrus (onder Amerikaanse vlag), ligplaats in Hawaï. Zie boek van de eigenaarhttp://nl.blurb.com/books/321773-cirrus# en zijn blog. Obsession (onder Franse vlag). Zie YouTubehttps://www.youtube.com/watch?v=7F90S_QNIe8
Zie ook Frans Maas (jachtontwerper) Standfast 30 Standfast 33
Externe links Facebookpagina over Standfast-jachten
Categorie:Zeilschip Categorie:Standfast