Berlare is een plaats en gemeente in de Belgische provincie Oost-Vlaanderen. Berlare is een landbouw- en woongemeente, met 's zomers een grote toeristische activiteit dankzij het Donkmeer. Het is gelegen aan een brede bocht in de Zeeschelde. De gemeente telt ruim 15.000 inwoners, die BerlarenaarsVRT Taal worden genoemd. De inwoners van Berlare worden ook wel puitenkloppers genoemd.Annelies Loosveldt, 'Mireille Schreurs: Van puitenkloppers en kikkerbillen', De Standaard, 20 juli 2004.
Geschiedenis Op 12 oktober 1798 begon in de deelgemeente Overmere de Boerenkrijg, een mislukte landbouwersopstand tegen de Franse bezetting die over heel Vlaanderen, Brabant en het land van Loon navolging kreeg. In de 19e en 20e eeuw was er een stoomspinnerij en touwslagerij van de gebroeders Janssens. Deze fabriek stopte zijn activiteiten in 1988.
Tijdens de Duitse opmars door België in de Eerste Wereldoorlog begin oktober 1914 werd gestreden om de Schoonaardebrug tijdens de Slag bij Berlare.
Tweede Wereldoorlog De gemeente werd rond 22 mei 1940 bezet door het Duitse leger en bevrijd op 13 september 1944. Minstens vier weerstanders werden naar het Auffanglager van Breendonk gedeporteerd.https://web.archive.org/web/20231001032420/https://www.dewereldmorgen.be/community/breendonkgevangenen-per-gemeente/ Jan Hertogen, 2014. Breendonkgevangenen per gemeente
Kernen De gemeente bestaat naast Berlare zelf nog uit de deelgemeenten Overmere en Uitbergen. Tussen Overmere en Berlare ligt, gespreid over de drie deelgemeenten, het gehucht Donk.
Deelgemeenten Naam Opp.(km²) Inwoners(2025) Inwonersper km² NIS-code 1 Berlare 17,85 8.507 477 42003A 2 Uitbergen 6,61 2.224 336 42003B 3 Overmere 13,76 4.694 341 42003C
Bezienswaardigheden
De schandpaal op het Dorpsplein. Aan de weg naar Overmere staat de beschermde kapel van Onze-Lieve-Vrouw van Zeven Weeën (Bareldonkkapel), gebouwd in 1300, herbouwd in de 15e eeuw en vergroot in 1774 in eigentijdse rococo. Naast de kapel ligt een calvarieberg met kruisweg. Boerenkrijgstandbeeld en het interactief Museum Donkmeer, geopend in 2006. Het museum Huize Bareldonk met volkskundige voorwerpen. Het Madonnamuseum (Uitbergen) met een verzameling Mariabeelden en voorwerpen over de Mariaverering in Vlaanderen. De pastorie met rococogevel. De Sint-Martinuskerk. Het Kasteel van Berlare met het bijhorende parkdomein. Riekend Rustpunt, een klein museum aan Het Sluis over het mesttransport over water van de stad naar het platteland met een permanente tentoonstelling Van stadsstront naar zandgrond. De Sint-Annakapel werd gebouwd in 1910 ter vervanging van de oudere Vennekapel. De Vennekapel of vroegere Sint-Annakapel bevond zich meer zuidwaarts op de hoek van de toenmalige dreef ter hoogte van de Alfons De Grauwelaan. De bouw van de huidige kapel iets verderop gebeurde gelijktijdig met de uitbreiding en vernieuwing van de Sint-Martinuskerk van Berlare volgens de plannen van architect Henri Valcke uit Ledeberg. Of architect Valcke ook het ontwerp maakte voor de Sint-Annakapel is niet bekend. Bij de bouw van de Sint-Annakapel zou onder meer recuperatiemateriaal van de oude kerk gebruikt zijn.
Natuur en landschap thumb|Luchtfoto van de Gratiebossen, Berlare Broek en het Donkmeer, gelegen in een verlande Scheldemeander uit de laatste ijstijd. Links ligt Berlare, rechts Overmere en bovenaan op de foto in het midden Uitbergen. Berlare ligt aan de Schelde met ten westen van de kom een afgesneden Scheldemeander. Het Donkmeer (60 ha), ontstaan uit turfwinningsputten, ligt in het gehucht Donk in de deelgemeente Overmere, en is als landschap beschermd. Het is een toeristische trekpleister. Nabij het meer ligt het dierenpark Eendenkooi. Recreatiedomein Nieuwdonk. De natuurgebieden Berlare Broek en Gratiebossen, met een rijkdom aan vogels zoals de wintertaling , bergeend en fuut. In Berlare Broek zijn verschillende wandelknooppunten.
Vervoer Berlare heeft geen spoorwegstation, maar de naburige Dendermondse deelgemeente Schoonaarde wel. Het station in Schoonaarde is gelegen aan de verbinding Gent-Wetteren-Dendermonde-Mechelen.
Demografie Demografische ontwikkeling voor de fusie
Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1970=volkstellingen; 1976 = inwoneraantal op 31 december
Demografische ontwikkeling na de fusie Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.
Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari
Inwoners van jaar tot jaar op 1 januari1992 tot heden jaar Aantalhttps://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fstatbel.fgov.be%2Fsites%2Fdefault%2Ffiles%2Ffiles%2Fdocuments%2Fbevolking%2F5.1%2520Structuur%2520van%2520de%2520bevolking%2FBevolking_per_gemeente.xlsx&wdOrigin=BROWSELINK Evolutie: 1992=index 1001992 100,01993 100,41994 101,21995 102,61996 103,41997 104,21998 105,71999 106,82000 106,62001 107,32002 107,62003 107,72004 108,32005 108,92006 109,82007 111,22008 112,62009 113,32010 113,52011 113,62012 114,42013 115,02014 115,22015 115,62016 115,02017 115,22018 115,72019 116,52020 117,62021 118,62022 119,02023 120,32024 120,62025 120,22026 120,6
Politiek Katja Gabriëls (Open Vld/Team Burgemeester) is de huidige burgemeester van Berlare, en Volksvertegenwoordiger. Zij leidt een coalitie bestaande uit Team Burgemeester en N-VA. Samen vormen ze de meerderheid met 15 op 25 zetels.
Burgemeesters Tijdspanne Burgemeester 1965–1976 Marcel Leys (PVV) 1977–2006 Jan-Willy Van Sande (CVP / CD&V) 2007–2012 Karel De Gucht (Open Vld) (titelvoerend) Katja Gabriëls (Open Vld) (waarnemend) 2013–heden Katja Gabriëls (Open Vld)
Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976 Partij 10-10-1976Gegevens 1976–2000:Verkiezingsdatabase Binnenlandse Zaken 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-2006Gemeenteraadsverkiezingen van 8 oktober 2006 –Berlare14-10-2012Gemeenteraadsverkiezingen van 2012 – Berlare14-10-201813-10-2024 Stemmen / Zetels %21%23%23%23%23%23%23%23%25 CVP1/ CD&V+N-VAA/ CD&V2/ Project9290#CD&V350,5411244,2111248,9211355,0211343,6111234,30A 819,772522,42624,337 VU1/ CD&V+N-VAA/ N-VA27,571010,64126,8710- - 15,672 310,0229,922 VIVANT1/ VLD-VIVANTC- - - - 0,9310 44,91C12- - - PVV1/ AndersB/ VLD2/ VLD-VIVANTC/ Open Vld3/ Team Burgemeester4- 23,951631,951844,98B 10 40,0221049,1831438,631242,6413 SP1/ AndersB/ sp.a-spirit-Groen!D/ sp.a2/ sp.a-GroenE/ Vooruit3- 15,91312,26128,921110,35D 19,66217,1E15,930 Agalev1/ sp.a-spirit-Groen!D / sp.a-GroenE- - - - 3,6910- - Vlaams Belang- - - - - 10,4425,7307,319,72 Gemeentebelangen - - - - - - - 7,117,51 Gem Bel7641,899- - - - - - - - Anderen(*)- 5,3 0 - - 2,83 0 - - 7,60- Totaal stemmen 8102 886693049750102071082610815111847583 Opkomst % 96,2594,9794,0895,8692,7194,561,2 Blanco en ongeldig %2,62 3,523,645,174,134,362,613,30,5 De rode cijfers naast de gegevens duiden aan onder welke naam de partijen telkens bij een verkiezing opkwamen.De zetels van de gevormde coalitie staan vetjes afgedrukt (*) 1982: GEMBEL / 2000: BAL / 2018: Stem van 't Volk (4,1%), OBU Vooruit (3,5%)
Sport HBC Groot Berlare Judoclub Berlare In Berlare speelt één rugbyploeg die uitkomt in eerste regionale van Vlaanderen, Brigandze Rugby Compagnie. In Berlare spelen de voetbalclubs SK Berlare, die uitkomt in de derde afdeling, en FC SKV Overmere, die in de derde provinciale Oost-Vlaanderen uitkomt. JTV Zele Berlare, de damesploeg komt uit in Nationale 3 Dames A.
Bekende inwoners
Paul Cammermans (1921-1999), acteur en regisseur Guy Van Cauteren (1950-2020), kok en restauranteigenaar Tjörven De Brul (1973), voetballer Sam De Bruyn (1986), radio- en televisiepresentator Fred De Bruyne (1930-1994), wielrenner en sportjournalist Karel De Gucht (1954), politicus Sean Dhondt (1984), muzikant en presentator Lawrence Naesen (1992), wielrenner Oliver Naesen (1990), wielrenner Yves Van Der Straeten (1971), voetballer en trainer Frank Van Laecke (1958), scenarist en regisseur Jarno Van Mingeroet (1977), wielrenner
Trivia Bijnamen van de inwoners zijn naar de volgende drie deelgemeenten: puitenkloppers, kantgaarders, heikrekels.Belgische Spotnamen op volksverhalen.be
Zie ook Appels Veer Lijst van onroerend erfgoed in Berlare
Nabijgelegen kernen Zele, Donk, Schoonaarde, Wichelen
Externe links Berlare Inventaris Onroerend Erfgoed
Categorie:Plaats in Oost-Vlaanderen