Azerbeidzjan is het grootste en dichtst bevolkte land in de Kaukasus. Azerbeidzjan ligt op de grens van Oost-Europa en West-Azië.
Ligging Azerbeidzjan is gelegen in de bergachtige Zuidelijke Kaukasus in de regio Eurazië, tussen de Zwarte Zee en de Kaspische Zee. Volgens Philip Johan von Strahlenbergs definitie van Europa in 1730, die gebruikt werd door de Russische tsaren, worden de Oeral in het oosten, en de gehele Kaukasus in het zuiden aangeduid als de grens van Europa.
Het land is van de drie Transkaukasische republieken het minst bergachtig. Weliswaar ligt het in het noorden in de Grote Kaukasus en in het westen in de Kleine Kaukasus, maar het grootste deel van het land ligt in de Koera-Arasvlakte.
Grenzen Het land grenst aan de Kaspische Zee in het oosten, Iran in het zuiden, Armenië in het westen, Georgië in het noordwesten en Rusland in het noorden. De Azerbeidzjaanse exclave Nachitsjevan grenst aan Iran in het zuiden en westen, Turkije in het westen en Armenië in het noordoosten. Ook tientallen eilanden in de Kaspische Zee behoren territoriaal gezien tot Azerbeidzjan
De totale lengte van de grens is 3.113 km. De totale lengte van de landsgrenzen is 2.657 km. Azerbeidzjan heeft een kustlijn aan de Kaspische Zee van 456 km.
Landsgrenzen: 2.657 km Armenië: 1.007 km Iran: 765 km Georgië: 480 km Rusland: 390 km Turkije: 15 km Kustlijn Kaspische Zee: 456 km
Oppervlakte Het land is 86.600 km² groot, oftewel 14.533 km² meer dan de oppervlakte van België en Nederland samen (72.067 km²). In 2020 waren er 10.305.810 inwoners. Dir resulteert in een bevolkingsdichtheid van 118 inwoners per km².
Rivieren en meren Rivieren en meren vormen het belangrijkste deel van de watersystemen in Azerbeidzjan. Ze zijn over een lange geologische tijdlijn gevormd. Dit blijkt met name uit restanten van oude rivieren die door het hele land gevonden zijn. De watersystemen veranderen voortdurend door de natuurlijke krachten en via menselijke industriële activiteiten.
Er zijn 8.359 rivieren van diverse lengtes in Azerbeidzjan, waarvan 8.188 minder dan 25 kilometer lang en slechts 24 rivieren zijn meer dan 100 kilometer lang. De Koera en Aras zijn de meest bekende rivieren in Azerbeidzjan. De rivieren die rechtstreeks uitmonden in de Kaspische Zee ontspringen vooral op de noordoostelijke helling van de Grote Kaukasus en het Talyshgebergte, en langs de laaglanden van Samur-Devechi en Lenkeran.
Langste rivieren Naam Totale lengte (km) Lengte in Azerbeidzjan (km) Volledig in Azerbeidzjan OorsprongKoera 1515 906 Neen Oost-AnatoliëAras 1072 390 Neen Oost-AnatoliëQanıxçay 333 133 Neen Grote KaukasusQabırrıçay 394 211 Neen Grote KaukasusSamur 216 165 Neen Grote KaukasusTərtərçay 200 200 Ja Kleine KaukasusSumqayıtçay 198 198 Ja Grote KaukasusKürəkçay 186 186 Ja Kleine KaukasusTüryançay 180 180 Ja Grote KaukasusBazarçay 178 59 Neen Kleine KaukasusBolqarçay 163 110 Neen TalyshgebergteAyriçay 135 135 Ja Grote KaukasusAğstafaçay 133 57 Neen PembekgebergteArpaçay 126 38 Neen Kleine Kaukasus
Grootste meren Naam Oppervlakte (km²) DistrictSarysumeer 65,7 İmişli, SabirabadAğgölmeer 56,2 AğcabədiAğzıbirçalameer 37,0 ŞabranMehmanmeer 35,0 Ağcabədi, BeyləqanHacıqabulmeer 16,7 ŞirvanBöyükşormeer 16,2 Bakoe
Bergen Die drie bergketens zijn de Grote en Kleine Kaukasus, en het Talyshgebergte. Samen vormen ze ongeveer 40% van het land. In de Grote Kaukasus reiken de hoogste bergen tot meer dan 4.000 meter boven zeeniveau. In de Kleine Kaukasus meer dan 3.000 meter boven het zeeniveau en in de Talyshgebergte meer dan 2.000 meter boven het zeeniveau. De Kleine Kaukasus bestaat uit de lavaplateaus met oude vulkaankegels. De hoogste piek van Azerbeidzjan is de Bazardüzü met 4.485 meter.
Hoogste bergtoppen Naam Hoogte (m) BergketenBazardüzü 4.485 Grote KaukasusShahdagh 4.243 Grote KaukasusTufandağ 4.197 Grote KaukasusYarudağ 4.116 Grote KaukasusCengiz Mustafayev Dağı 4.063 Grote KaukasusQapıcıq 3.906 Kleine KaukasusQazangöldağ 3.829 Kleine KaukasusYaylıdere Dağı 3.825 Grote KaukasusQamışdağ 3.729 Kleine KaukasusQızılqaya Dağı 3.726 Kleine KaukasusXınalıq Dağı 3.713 Grote KaukasusPereval Ay-Changal Dağı 3.707 Kleine KaukasusDelidağ 3.616 Kleine KaukasusQızılboğaz Dağı 3.581 Kleine KaukasusIşıqlı 3.552 Kleine KaukasusBabadağ 3.629 Grote Kaukasus
Milieu Azerbeidzjan kent veel milieuproblemen, een erfenis van de Sovjet-Unie, zoals luchtvervuiling, vooral in en rondom het Apsjeronschiereiland; watervervuiling, van de rivier Koera en de Kaspische Zee; bodemverontreiniging door aardolie, zware metalen en giftige chemicaliën.
Sinds de onafhankelijkheid van Azerbeidzjan in 1991 heeft de Azerbeidzjaanse regering drastische maatregelen genomen om het milieu te behouden. De bescherming van het milieu begon echt te verbeteren na 2001, toen de overheidsbegroting toenam als gevolg van nieuwe inkomsten door de Bakoe-Tbilisi-Ceyhan-pijpleiding. Binnen vier jaar verdubbelde het aantal beschermde gebieden en maakt het nu acht procent van het grondgebied van Azerbeidzjan uit. Na 2001 heeft de regering zeven grote reservaten opgericht en verdubbelde het budget voor de bescherming van het milieu.
Het Nationaal Park Gobustan, in 2007 door de UNESCO tot Werelderfgoed verklaard, herbergt rotstekeningen en moddervulkanen.
Zie ook Lijst van Azerbeidzjaanse eilanden