Willem Frederik George Lodewijk (Den Haag, 6 december 1792 – Tilburg, 17 maart 1849), prins van Oranje-Nassau, was van 7 oktober 1840 tot aan zijn dood koning der Nederlanden, groothertog van Luxemburg en hertog van Limburg.Koning Willem II www.parlement.com
Eerste levensjaren thumb|left|160px|Een jonge Willem Willem (roepnaam Guillot) werd in 1792 geboren in Den Haag als oudste kind uit het huwelijk van de latere koning Willem I der Nederlanden en Wilhelmina van Pruisen. Zijn grootvaders waren stadhouder Willem V van Oranje-Nassau en koning Frederik Willem II van Pruisen. Hij had een broer: Frederik (1797-1881), en twee zusters: Paulina (1800-1806) en Marianne (1810-1883). Na de Franse invasie in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden in 1793 vluchtte op 18 januari 1795 de gehele stadhouderlijke familie, onder wie de tweejarige Willem, naar Engeland. Eind april 1796 ging Willem met zijn ouders in Berlijn wonen, soms onderbroken door een zomers verblijf in Silezië op een van zijn vaders landgoederen. Ook maakte hij reizen naar Fulda, Koningsbergen en Brunswijk. In Berlijn werd hij van 1803 tot 1809 opgeleid aan de militaire academie. Willem raakte hier goed bevriend met de Pruisische prinsen.
Vanaf 1809 tot 1811 studeerde hij aan de Universiteit van Oxford. Rond half december 1809 had een "meisje" Willem 's avonds in Oxford op straat aangesproken en hij was met haar het bed ingedoken voor een bedrag van vijf shilling. Volgens zijn gouverneur Victor de Constant Rebecque zou hij daarbij zijn maagdelijkheid hebben verloren. Het meisje vertelde eenieder dat ze van Willem zwanger was geworden en in de stad en op de universiteit werd er openlijk over gesproken. Willem bevestigde in een brief het voorval aan zijn vader. Hij noemde het een "jeugdzonde" en vroeg om vergiffenis. Constant meende haar na de geboorte van het kind te kunnen afkopen met tweehonderd tot driehonderd Britse pond. Een eerder plan was dat Willem een lange reis ging maken. Door de affaire werd de vertrekdatum vervroegd, zodat hij niet meer aan laster onderhevig zou zijn. De reis van achttien weken ging door Engeland, Schotland en Ierland. Het meisje zou zich uiteindelijk niet meer melden. (2013) Koning Willem II 1792-1849, p. 82-85
Na terugkomst vervolgde hij zijn studies aan Oxford en vervolgens diende hij op het Iberisch schiereiland drie jaar lang in het Engelse leger als een van de aides-de camp van Arthur Wellesley (sinds 1814 ook bekend als de hertog van Wellington), de bevelhebber van het Engelse expeditieleger op het Iberisch schiereiland. Hier maakte hij in 1812 onder andere de zeer bloedige bestorming van het fort van Badajoz en de succesvolle Slag bij Salamanca mee. Hij ontsnapte meermalen maar nipt aan de dood. De reden dat zijn vader zulke ongebruikelijk grote risico's met het leven van de troonopvolger nam, was dat Willem de laatste troefkaart was waar de Oranje-dynastie nog over kon beschikken in een poging om weer een vooraanstaande rol op het Europees toneel te gaan spelen.
Nadat zijn vader op 30 november 1813 met Engelse steun terugkeerde in de Nederlanden en enkele dagen later soeverein vorst van de Verenigde Nederlanden was geworden, zette Willem enige weken later voet op Nederlandse bodem. Toen zijn vader zich in 1815 in de aanloop naar de Slag bij Waterloo uitriep tot koning van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden werd Willem officieel troonopvolger. In die periode was hij tot de komst van Wellesley opperbevelhebber van de aanwezige geallieerde Engelse, Nederlandse, Belgische en Duitse troepen. Zijn rol met name in de voorbereiding op de Slag bij Quatre-Bras was cruciaal. Hij zag de strategische waarde van Quatre-Bras en had van tevoren goede afspraken gemaakt met de generaals De Constant Rebecque (zijn vroegere gouverneur) en De Perponcher over hoe te handelen in het geval van een Franse aanval langs deze route. Vooral daardoor wist zijn leger van Belgische, Nederlandse, Duitse en Engelse troepen hier onverwachts stand te houden tegen een Franse overmacht onder maarschalk Ney. Zonder dit succes was er geen Slag bij Waterloo geweest. In de Slag bij Waterloo raakte Willem zwaar gewond aan zijn schouder. Ook zijn paard, Wexy, raakte gewond bij die slag. De rest van zijn leven werd hij zowel in binnen- als buitenland gezien als een van de grote helden die Napoleon definitief hadden verslagen.
Huwelijk en gezin Van december 1813 tot in juni 1814 was Willem verloofd met de Britse prinses Charlotte, dochter van de latere koning George IV. Deze 'uithuwelijking' was tevergeefs; Charlotte verbrak de verloving en huwde uiteindelijk met Leopold van Saksen-Coburg, de latere koning Leopold I van België.
Op 21 februari 1816 trad Willem in het huwelijk met Anna Paulowna, een dochter van tsaar Paul I van Rusland. Uit het huwelijk werden vijf kinderen geboren, waarvan er vier de volwassen leeftijd bereikten. Erfopvolging was hiermee veiliggesteld.
AfbeeldingNaamGeborenOverledenBijzonderheden 100px|Willem III Willem Alexander Paul Frederik Lodewijk19 februari 181723 november 1890Huwde 1e: Sophie van Württemberg, 2e: Emma van Waldeck-Pyrmont.De latere koning Willem III. 100px Willem Alexander Frederik Constantijn Nicolaas Michiel2 augustus 181820 februari 1848Ongehuwd 100px Willem Frederik Hendrik13 juni 182013 januari 1879Werd door zijn lange carrière in de marine beter bekend als "Hendrik de Zeevaarder".Huwde 1e: Amalia van Saksen-Weimar-Eisenach, 2e: Maria van Pruisen. Willem Alexander Frederik Ernst Casimir21 mei 182222 oktober 1822 100px Wilhelmine Marie Sophie Louise8 april 182423 maart 1897Huwde groothertog Karel Alexander van Saksen-Weimar-Eisenach.
Biseksualiteit De seksuele relaties die Willem als kroonprins en koning met mannen onderhield werden door onder anderen Eillert Meeter (1818-1862) beschreven. De koning zou zich hebben omringd met dienaren die hij niet kon ontslaan vanwege wat Meeter de "afschuwelijke motieven" noemde, waarvoor hij hen had aangenomen. Historici hebben Meeter meer dan een eeuw voor leugenaar uitgemaakt, maar in 2004 bleek uit documenten in het Koninklijk Huisarchief dat hij de waarheid heeft geschreven.Willem II, in: Encyclopedie van het Koninklijk Huis, 2005; (2004) Schielijk, Winzucht, Zwaarhoofd en Bedaard, Politieke discussie en oppositievorming in Nederland 1813-1840, Amsterdam; (2007) Voor de troon wordt niemand ongestraft geboren, Amsterdam
Dat Willem een seksueel losbandig leven leidde was ook in Tilburg bekend. Prostitutie was daar, in tegenstelling tot in veel andere garnizoenssteden, niet gereglementeerd en de danspartijen die Willem in besloten sociëteiten bijwoonde werden getolereerd als 'toelaatbaar kwaad'. Willem heeft menig 'bastaardkind' verwekt. Buitenechtelijke relaties waren in de Nederlandse elite op zich geen probleem - onthouding zou slecht zijn voor de gezondheid - maar het diende wel discreet te worden gezocht en heteroseksueel van aard te zijn. Met beide voorwaarden had Willem een probleem.; (2020) Van Willem II naar Roze Maandag. De zichtbaarheid van homoseksualiteit, sekse- en genderdiversiteit in Tilburg, Stichting Zuidelijk Historisch Contact / Pictures Publicers
Met name vanwege zijn seksuele verhoudingen met mannen was hij kwetsbaar voor chantage. In 1819 schakelde Willem de politie in om twee afpersers te arresteren. Van een proces werd afgezien, omdat dat tot ongewenste publiciteit zou leiden. De afpersers werden respectievelijk naar Suriname en Nederlands-Indië gestuurd, voorzien van maandelijkse toelagen (zwijggeld). In 1845 volgde een verbanning van een andere afperser naar de Verenigde Staten. Dreiging met openbaarmaking van zijn seksuele betrekkingen met mannen heeft ook een rol gespeeld bij Willems instemming met de grondwetsherziening van 1848. Reeds in 1833 was Johan Rudolph Thorbecke op de hoogte van Willems 'sodomie', zoals dat destijds heette.; (2013) Koning Willem II 1792-1849, Amsterdam
Verenigd Koninkrijk der Nederlanden thumb|Jean-Baptiste Van der Hulst (1790-1862). Koning Willem II en zijn jonge gezin. Van links naar rechts: prins Willem, prins Alexander, koning Willem II, koningin Anna, prinses Sophie en prins Hendrik. Nadat zijn vader in 1815 koning werd van de Verenigde Nederlanden werd Willem onder meer minister van Defensie in de regering van zijn vader. Hij verbleef echter meestal in de Zuidelijke Nederlanden in Brussel; ook in de zes maanden per jaar dat de regering zetelde in Den Haag.
In Brussel kwam Willem in 1819 waarschijnlijk via de vrijmetselaarsloge in contact met Marc-René de Voyer de Paulmy d'Argenson en deze stelde hem voor om de Bourbonkoning van de Franse troon te stoten. Na de moord op Karel Ferdinand van Berry raakte het complot in stroomversnelling en werd Willem een kandidaat voor de Franse troon. Toen deze geruchten de Franse regering bereikten, stelde zij ambassadeur Robbert Fagel op de hoogte. Aanvankelijk ontkende Willem zijn betrokkenheid tegenover de Franse gezant en zijn vaders kamerheer, maar hij zocht ook de steun voor zijn project bij de Russische tsaar. Deze raadde hem het plan af. Uiteindelijke bood de Franse regering in februari 1821 haar officiële excuses aan bij kroonprins Willem, vanwege haar aantijgingen zonder hard bewijs. (2013) Koning Willem II: 1792-1849 (Amsterdam: Boom, 2014) 276-278.
Belgische afscheiding, verblijf in Tilburg thumb|Standbeeld Willem II in Tilburg In 1829 werd Willem benoemd tot vicepresident van de Raad van State en voorzitter van de ministerraad, wat hij zou blijven tot zijn troonsbestijging in 1840. In deze functies was hij formeel de belangrijkste adviseur van zijn vader.
Op 4 oktober 1830 riep het Belgische 'Voorlopig Bewind' eenzijdig de onafhankelijkheid van de Zuidelijke Nederlanden uit. Deze werd zeer tegen de zin van koning Willem I bekrachtigd door zijn zoon. Willems vader wilde echter de zuidelijke gebieden niet zonder slag of stoot laten gaan, alleen al om een nadelige boedelscheiding te voorkomen. De koning besloot daarom tot een offensief, dat bekend is geworden als de Tiendaagse Veldtocht (2-12 augustus 1831). In juni 1832 verlegde Willem, in de functie van hoofdveldmaarschalk, zijn bedreigd hoofdkwartier te Turnhout, via Den Bosch, naar Tilburg, waar het tot juli 1839 gevestigd bleef.
miniatuur|rechtop=0.45|links|Gedenknaald Willem II in Tilburg Ook na deze militaire periode kwam Willem nog vaak naar Tilburg. Hij hield ervan in Tilburg het 'eenvoudige' leven te leiden van een vooraanstaand burger te midden van het gewone volk, wars van het Haagse hofleven met al zijn etiquette.Pierre van Beek (1977), In Tilburg woonde en stierf een koning, Het Nieuwsblad van het Zuiden - 27 mei 1977, op cubra.nl
In 1833 kocht Willem even buiten Tilburg het landhuis Koningshoeven van George Schouw, kerkvoogd van de kleine Hervormde Gemeente in de stad. Het was "een tuin met een planken gebouw en koepel, groot 44 roeden en 42 ellen". De bovenverdieping diende tot verblijf, het sous-terrain was stalling. Over deze lustwarande zou Willem gezegd hebben "Hier adem ik vrij en voel ik mij gelukkig". In 1834 kocht hij nog eens drie boerderijen in de omgeving, waaronder 'De Schaapskooi', een voor Nederland toonaangevende schapenfokkerij. Om de twee of drie jaar voerde Willem nieuwe, buitenlandse rasdieren aan. Zo kocht hij in Saksen Spaanse rammen, en ter verbetering van de inlandse schapen importeerde hij eens 42 Silezische ooien en rammen.Pierre van Beek (1977), Koningshoeven verbergt nog landhuis van Willem II, Het Nieuwsblad van het Zuiden, 26 februari 1971, op cubra.nl