Groeningen (dialect: Gruuninge) is een dorpANWB Topografische Atlas Noord-Brabant (2005) - kaart 80 198-402 . dat tot de gemeente Land van Cuijk behoort, in de Nederlandse provincie Noord-Brabant. Het ligt tussen Vierlingsbeek en Vortum-Mullem. Op telde het dorp inwoners, verdeeld over woningen, met een gemiddelde WOZ-waarde van , op een oppervlakte van km².
Toponymie De naam Groeningen komt van Groene inge, wat laag gelegen grasland betekent.
Geschiedenis Dit dorp is vooral van belang geweest als pleisterplaats van postwagens en ander verkeer dat zich over de handelsweg van Keulen naar 's-Hertogenbosch voortbewoog. Later werd het een pleisterplaats voor verkeer tussen Venlo en Nijmegen. De postwagens in beide richtingen ontmoetten elkaar hier. Ook werd hier bagage omgeladen van de ene in de andere wagen.
Ook stond in dit dorp het kasteel De Voort, waarvan in 1532 melding wordt gemaakt. Dit was het stamkasteel van de familie Van de Voirt, terwijl het later aan de familie Collaert van Lynden behoorde, en aan het einde van de 17e eeuw aan de familie Van Ravenschot van Capelle. Deze hadden ook de Hertogentoren (of: De Spycker) en het Joncker Collaertz hoff in hun bezit.
Bezienswaardigheden De Anthonius en Nicolaaskapel, aan de Schans, is een monumentale bakstenen kapel waarvan het driezijdig gesloten koorgedeelte uit de vijftiende eeuw stamt. Een zaalvormig schip is aan het koor vastgebouwd. In de 18e eeuw hebben verbouwingen plaatsgevonden. Steunberen en vensterranden zijn ter versiering gewit. Van het vroegere kasteel De Voort is tegenwoordig alleen een bijbehorende boerderij te zien. Deze boerderij is een rijksmonument.
Natuur en landschap Ten oosten van Groeningen, tussen het dorp en de Maas, ligt het natuurgebied Maasheggen, voornamelijk bestaande uit kleinschalige weilanden en akkerbouw op de rivierklei, terwijl ten westen van het dorp de Sint-Jansbeek stroomt. De Groeningse Bergen, deel uitmakend van de Maasheggen, is een bebost rivierduin.
Cultuur Groeningen heeft een schuttersgilde. Dit zogeheten Sint-Anthonius en Sint-Nicolaasgilde is opgericht in 1494.
Verenigingen Vrouwenorganisatie Vierlingsbeek Groeningen (VOVG)
Woonachtig geweest in Groeningen Kika van Es (1991), voetbalster
Nabijgelegen kernen Vierlingsbeek, Vortum-Mullem
Zie ook Lijst van rijksmonumenten in Groeningen Lijst van gemeentelijke monumenten in Groeningen
Externe links www.vierlingsbeek-groeningen.nl Site van de gemeente Boxmeer Sint-Antoniuskape www.vanpostzegeltottank.nl
Categorie:Geografie van Land van Cuijk Categorie:Plaats in Noord-Brabant