alt=Een variant op de vaas van Rubin: tussen de kandelaars vertonen zich staande mensen. Te zien in het Phaeno Science Center te Wolfsburg.|miniatuur|Een variant op de vaas van Rubin: tussen de kandelaars vertonen zich staande mensen (Phaeno Science Center, Wolfsburg) Negatieve ruimte of negatiefruimte is de ruimte tussen vormen, voorwerpen of andere zaken die de aandacht trekken. Bij werken waar de negatiefruimte vrijwel opgevuld is, spreekt men van horror vacui (afkeer van leegte).
alt=Dennen vervagen in hun omgeving. Schilderij in gewassen inkt van de 16e-eeuwse Japanse schilder Hasegawa Tohaku|miniatuur|Schilderij in gewassen inkt van de 16e-eeuwse Japanse schilder Hasegawa Tohaku Door pareidolie kan in de tussenruimte een herkenbare vorm ontwaard worden, een ervaring verwant met optische illusies, zoals bij de vaas van Rubin waarbij voorgrond en achtergrond van rol wisselen. De negatiefruimte kan in kunst en vormgeving echter ook een zelfstandige functie hebben, bijvoorbeeld door de suggestie van ruimte of afstand. Dit is het geval bij het Japanse concept ma, dat zowel esthetische als maatschappelijke implicaties heeft.
Negatiefruimte wordt door drukkers en typografen aangeduid als witruimte, ook als die ruimte gekleurd is. Vaak is deze ruimte afhankelijk van de functie van het drukwerk, maar hij kan ingezet worden als vormgevingselement.
alt=In wit een kraanvogel, in zwart een mannenhoofd. Keramische pot uit de Midden-Amerikaanse Mogolloncultuur, omstreeks 900 tot 1200|links|miniatuur|In wit een kraanvogel, in zwart een mannenhoofd. Keramische schaal uit de Midden-Amerikaanse Mogolloncultuur, omstreeks 900 tot 1200 alt=Ongewenste negatiefruimte in drukwerk, gemarkeerd door een proeflezer|miniatuur|Een samenloop van woordwit geeft ongewenste negatiefruimte in drukwerk, gemarkeerd door een proeflezer alt=Het Formule 1 logo van 1993 tot 2017. In de tekst F1 is de 1 uitgevoerd in negatieve ruimte.|miniatuur|links|Het Formule 1 logo van 1993 tot 2017 alt=de negatiefruimte van twee kruisende pijlen toont hier vier vierkanten|miniatuur|Pijlsymbool van de extreemrechtse Pijlkruisers: de negatiefruimte toont vierkanten die een diagonaal vierkant doorsnijden
Categorie:Visuele illusie Categorie:Grafische vormgeving