Aa en Hunze () is een gemeente in het noordoosten van de provincie Drenthe in Nederland. De naam van de gemeente verwijst naar de rivieren de Drentsche Aa en de Hunze, die beide door de gemeente stromen. Naar deze rivieren is ook het waterschap Hunze en Aa's genoemd, waarbinnen de gemeente ligt. De gemeente telt inwoners en heeft een totale oppervlakte van , waarvan land en water (, bron: CBS).CSB StatLine - Opendata databank van het CBS Het gemeentehuis staat in Gieten. De gemeente is in 1998 ontstaan door de samenvoeging van de gemeenten Rolde, Gasselte, Gieten en Anloo.
Geschiedenis De gemeente bestaat uit twee verschillende delen, met elk een verschillende achtergrond. De twee delen worden gescheiden door de Hondsrug die zelf bij het westelijke gedeelte hoort. Dit zandgedeelte hoort tot de oudste bewoonde streken van Nederland. Binnen de gemeente liggen in totaal 12 hunebedden. Daarnaast zijn vooral in de omgeving van Anloo vele grafheuvels te vinden. Dit westelijke deel wordt gekenmerkt door een esdorpenlandschap. Naast Anloo waren ook Rolde en Balloo in de middeleeuwen vergaderplaatsen voor de Etstoel, het hoogste bestuurlijke en juridische college in het toenmalige Drenthe.
Het oostelijke gedeelte van de gemeente kent een veel kortere bewoningsgeschiedenis. De veengebieden langs de Hunze zijn vanuit de dorpen op de Hondsrug, met name Annen, Eext, Gieten en Gasselte ontgonnen.
Wapen en vlag
De nieuw gevormde gemeente heeft ervoor gekozen een nieuw wapen aan te nemen, waarin geen van de wapens van de oude gemeenten is terug te vinden. Het wapen bestaat uit een groen (sinopel) vlak, waarop een getralied dubbel kruis staat in goud. In het eerste kwartier staat een gouden leliekroon. Het wapen wordt gedekt door een gouden kroon met drie bladeren en twee parels. Het wordt vastgehouden door twee reebokken.
De leliekroon in het eerste kwartier verwijst naar zowel Maria, die ook in het wapen van Drenthe voorkomt, als naar het feit dat de etstoel in het verleden vergaderde in plaatsen die in de gemeente liggen. Het getraliede kruis verwijst naar de twee historische hoofdroutes die door de gemeente lopen: Groningen - Coevorden, over de Hondsrug, en Assen - Gieten en verder naar Veendam. Tegenwoordig zijn dat de N34 en de N33.
De gemeentevlag is van het wapen afgeleid. Het groen in de vlag (en in het wapen) is een verwijzing naar het agrarische karakter van de gemeente.
Kernen
De gemeente Aa en Hunze telt 35 officiële kernen.Gemeente Aa en Hunze: Dorpen in Aa en Hunze. Gearchiveerd op 6 mei 2021. Het gemeentehuis bevindt zich in Gieten.
Officiële kernen Amen, Anderen, Anloo, Annen, Annerveenschekanaal, Balloërveld, Balloo, Deurze, Eext, Eexterveen, Eexterveenschekanaal, Eexterzandvoort, Ekehaar, Eldersloo, Eleveld, Gasselte, Gasselternijveen, Gasselternijveenschemond, Gasteren, Geelbroek, Gieten, Gieterveen, Grolloo, Marwijksoord, Nieuw Annerveen, Nieuwediep, Nijlande, Nooitgedacht, Oud Annerveen, Papenvoort, Rolde, Schipborg, Schoonloo, Spijkerboor en Vredenheim.
Andere plaatsen Naast deze officiële kernen bevinden zich in de gemeente de volgende andere plaatsen: Achter 't Hout, Bareveld (gedeeltelijk), Bonnen, Bonnerveen, Bosje, Bovenstreek, De Hilte, Eerste Dwarsdiep, Gasselterboerveen, Gasselterboerveenschemond, Gieterzandvoort, Kostvlies, Marwijksoord, Schreierswijk, Streek, Torenveen, Tweede Dwarsdiep en Veenhof.
Monumenten In de gemeente zijn er een aantal rijksmonumenten en oorlogsmonumenten, zie: Lijst van rijksmonumenten in Aa en Hunze Lijst van oorlogsmonumenten in Aa en Hunze
Kunst in de openbare ruimte
In de gemeente Aa en Hunze zijn diverse beelden, sculpturen en objecten geplaatst in de openbare ruimte.
Politiek
Gemeenteraad
+Uitslagen van de gemeenteraadsverkiezingenPartij19972002200620102014201820222026 Combinatie Gemeentebelangen Aa en Hunze 5 7 5 7 8 10 9 8 PRO (2026: GroenLinks-PvdA) - - - - - - - 5 VVD 5 5 4 4 3 4 3 5 D66 1 - - 1 2 1 2 2 CDA 1 2 1 2 2 1 1 1 GroenLinks 1 2 2 2 2 2 3 PvdA 6 5 9 5 4 3 3 Totaal19 21 21 21 21 21 21 21 Opkomst 59,7% 63,2% 67,1% 61,6% 63,6% 63,1% 57,5% 65,1%
College van B&W College van burgemeester en wethouders (2026-2030):Gemeentebelangen, VVD en CDA bereiken akkoord over nieuwe coalitie voor Aa en Hunze, Gemeente Aa en Hunze, 21 mei 2026. Gearchiveerd op 13 juni 2026.Nieuw college Aa en Hunze, Gemeente Aa en Hunze, 28 mei 2026. Gearchiveerd op 13 juni 2026.
Burgemeester Anno Wietze Hiemstra (CDA); Bestuurlijke coördinatie, Algemeen bestuur, Communicatie, Vergunningen openbare orde en veiligheid incl. evenementen, Dienstverlening, Personeel en Organisatie, Informatisering en automatisering, Integrale handhaving, Informatieveiligheid en privacy, Opvang ontheemden en asielzoekers, Mijnbouwactiviteiten en schadeafhandeling, Nij Begun, Nedersaksenlijn, Maatschappelijke weerbaarheid;Burgemeester Anno Wietze Hiemstra, Gemeente Aa en Hunze, geraadpleegd op 13 juni 2026. Gearchiveerd op 13 juni 2026. Wethouders Rabbe Vedder (Gemeentebelangen, 1e Loco); Ruimtelijke ontwikkeling, Volkshuisvesting, woningbouw, Omgevingsvergunningen, Participatiebeleid en dorpscontactpersonen, Beheer openbare ruimte (onder andere wegen, groen, fietspaden), Dorpshuizen en multifunctionele centra, Mobiliteit - verkeersveiligheid, Begraven en begraafplaatsen, Cultuurhistorie, cultureel erfgoed, Omgevingsvisie en omgevingsplan, Uitvoeringsagenda woningbouw, Gebiedsontwikkeling Annen, MFC Gieten, MFC Gasselte, N34 ontwikkelingen;Wethouder Rabbe Vedder, Gemeente Aa en Hunze, geraadpleegd op 13 juni 2026. Gearchiveerd op 13 juni 2026. Jacco Fluks (VVD, 2e Loco); Grondbeleid, grondzaken en gemeentelijk vastgoed, Grondbedrijf, Economische Zaken en werkgelegenheidsbeleid, Inkoop, w.o. aanbestedingsbeleid, Global Goals en Fairtrade, Recreatie en toerisme, Onderwijs, inclusief onderwijshuisvesting en kindcentra, Water, waterbeheer en riolering, Afval, Cultuurbeleid, Sportbeleid, inclusief sportaccommodaties, Leerplicht, Internationale betrekkingen, Duurzaamheid en duurzame energie, Plattelands- en natuurontwikkeling, Landbouwbeleid met betrekking tot versterken landelijk gebied, Ontwikkeling Gasselterveld, Regiodeal Vitaal verbonden, Nij Begun maatregel 29, Nij Begun economische agenda, Visie maatschappelijk vastgoed;Wethouder Jacco Fluks, Gemeente Aa en Hunze, geraadpleegd op 13 juni 2026. Gearchiveerd op 13 juni 2026. Sonja Hilgenga (CDA, 3e Loco); Financiën, en verzekeringen, Participatiewet, jeugdhulp en WMO, Belastingen, Stichting Attenta, Arbeidsmarktbeleid en sociale werkvoorziening, Welzijns- en gezondheidsbeleid, Sociale Zaken en armoedebeleid, Volwasseneneducatie, Laaggeletterdheid, Schuldhulpverlening, Inburgering, vluchtelingen, Leerlingenvervoer, Volksgezondheid, Kans voor de Veenkoloniën, Nij Begun Sociale Agenda;Wethouder Sonja Hilgenga, Gemeente Aa en Hunze, geraadpleegd op 13 juni 2026. Gearchiveerd op 13 juni 2026. Gemeentesecretaris Ruthger Schoonderbeek; Adviseur van het college, Algemeen directeur van de ambtelijke organisatie.Gemeentesecretaris Ruthger Schoonderbeek, Gemeente Aa en Hunze, geraadpleegd op 13 juni 2026. Gearchiveerd op 13 juni 2026.
Cijfers en statistieken Werkloosheid Ontwikkeling werkloosheid in de periode 2003 t/m 2007Provincies Groningen en Drenthe en de Kamers van Koophandel - Centrum voor Arbeid en Beleid): JaarNederlandNoord-NederlandProvincie DrentheAa en Hunze20037,810,29,27,120049,512,111,48,720059,512,111,48,520069,111,611,58,720077,59,69,26,9
In vergelijking met het werkloosheidspercentage in Drenthe, Noord-Nederland en Nederland zijn de cijfers voor de gemeente Aa en Hunze relatief gunstig over de periode 2003 t/m 2007.
Bevolking In 2018 telde de gemeente Aa en Hunze volgens de gegevens van het CBS 25.390 inwoners, 12.666 mannen en 12.724 vrouwen.Kerncijfers wijken en buurten 2018. Gearchiveerd op 13 november 2021. Aa en Hunze is de gemeente met het laagste percentage inwoners met een migratieachtergrond, op 1 januari 2020 had 2,5% van de inwoners een niet-westerse migratieachtergrond.
Leeftijd Leeftijd Percentage van de bevolking 0 - 15 jaar 16% 15 - 25 jaar 9% 25 - 45 jaar 19% 45 - 65 jaar 34% 65 jaar e.o. 23%
Stedenbanden Aa en Hunze heeft de volgende actieve stedenbanden: Żerków (Polen)
Stedenbanden uit het verleden: Opočno (Tsjechië) 1990-2016Cultureel festival in Gieten sluit een jarenlange samenwerking en uitwisseling tussen het Tsjechische Opočno en Aa en Hunze af. dagindaguit.com, 1 september 2016. Gearchiveerd op 2 juli 2019.
Openbaar vervoer Er is een aantal busverbindingen van Qbuzz in de gemeente Aa en Hunze: LijnSoort Route Opmerking(en) 24px Q-link Annen - Zuidlaren - Westlaren - A28 - Groningen CS - Centrum - UMCG - Meerstad (- Harkstede - Scharmer) 21 Streekbus Assen - Rolde - Grolloo - Schoonoord - Sleen - Emmen 24 Streekbus Assen - Rolde - Borger - Stadskanaal - Winschoten Rijdt niet 's avonds en op zondag 29 Streekbus Emmen - Noord-Sleen - (Schoonloo - De Kiel - Schoonoord -) Sleen - Erm - Emmen De eerste twee ritten rijden van/naar Schoonloo 51 Streekbus Groningen - Haren - Onnen - Noordlaren - Zuidlaren - Schuilingsoord - Annen - Anloo - Gasteren - Loon - Assen 59 Streekbus Gieten - Gasselte - Drouwen - Borger - Exloo 77 Streekbus Gieten - De Hilte - Wildervank 107 Spitsbus Stadskanaal - Bareveld - Annerveenschekanaal - Kiel-Windeweer - Hoogezand - Groningen 300 Qliner Groningen - N34 - Gieten - Borger - N34 - Emmen 310 Qliner Veendam - Bareveld - Gieten - Assen 312 Qliner Groningen - N34 - Gieten - Gasselte - Gasselternijveen - Stadskanaal418NachtbusGroningen → Haren → Glimmen → Westlaren → Zuidlaren → Schuilingsoord → Annen → Gieten → Groningen
Aangrenzende gemeenten