Station Amsterdam Zuid is een spoorwegstation en metrostation, met nabijgelegen haltes voor tram en bus in het Amsterdamse stadsdeel Zuid. Het ligt in het centrum van de Zuidas, tussen de beide rijbanen van de A10 Zuid. Het spoorwegstation ligt aan de Schiphollijn en heeft vier sporen aan twee eilandperrons; het aangrenzende metrostation wordt bediend door de lijnen 50, 51 en 52. Rond het station liggen haltes voor stads- en streekbussen en de tramlijnen 5, 6 en 25.
Het station werd in 1978 geopend als eindpunt van een pendeldienst naar Schiphol. Door de aanleg van de Zuidtak van de Ringspoorbaan, de ontwikkeling van de Zuidas en de komst van metro- en tramverbindingen groeide het uit tot een belangrijk overstapstation. Sinds 15 december 2024 stopt er ook de internationale Eurocity Direct naar Antwerpen en Brussel. In 2025 telde NS gemiddeld 74.859 in-, uit- en overstappers per werkdag. Inclusief metro, tram en bus maakten in 2026 volgens Zuidasdok dagelijks ongeveer 100.000 reizigers van het knooppunt gebruik.
Sinds 2018 wordt het station binnen het programma Zuidasdok ingrijpend vernieuwd. De extra Brittenpassage wordt op 1 november 2026 geopend. Daarna sluit de bestaande Minervapassage naar verwachting ongeveer drie jaar voor verbreding en verhoging.
Geschiedenis Planvorming en aanleg Aan het begin van de twintigste eeuw vroeg de Amsterdamse gemeenteraad aan architect Hendrik Petrus Berlage een plan te ontwerpen voor het gebied ten zuiden van de stad, tussen de Amstel en de Schinkel. Zijn definitieve Plan Zuid uit 1915 werd in 1917 goedgekeurd. Het omvatte een Zuiderstation aan de Minervalaan, ongeveer op de plaats van het huidige station.
In 1915 werd ook besloten tot de aanleg van de Ringspoorbaan. Het voor het Zuiderstation bedoelde dijklichaam werd in de jaren dertig aangelegd, maar de spoorlijn en het station kwamen destijds niet tot stand.
Een ontwerp uit 1961 voor het nieuwe Schiphol-Centrum voorzag in een spoorverbinding met Amsterdam. De luchthavengebouwen werden vanaf 1963 gebouwd en in 1967 geopend, aanvankelijk zonder spoorverbinding. De NS investeerde in 1964 al in een tunneldeel onder de Buitenveldertbaan en de ruwbouw van het luchthavenstation; het tracébesluit voor de Schiphollijn volgde in 1973. Het eerste traject moest van Schiphol naar een niet gerealiseerd station Museumplein lopen. Onderweg was aan de Minervalaan een overstapstation op het geplande Amsterdamse metronet voorzien.
De aanleg van de Schiphollijn begon in 1973.Gerrit Nieuwenhuis, Spoorwegen 1980, De Alk, Alkmaar 1979, , p. 10. Rond het toekomstige station, dat tijdens de aanleg werd omgedoopt van Amsterdam Minervalaan tot Amsterdam Zuid, werd de bestaande spoordijk verbreed. Daardoor ontstond in de middenberm van de eveneens aangelegde A10 ruimte voor het spoorwegstation en de metro. Omdat het station aanvankelijk slechts als overstaphalte was bedoeld, kreeg het een bescheiden opzet in de stijl van de tussen 1970 en 1977 gebouwde stations van de Oostlijn, maar met een langer perron.
Voor de geplande verbinding naar het Museumplein werd ten oosten van het station alvast een doorgang onder de noordelijke rijbaan van de A10 gebouwd, brug 228P. Voor het metronet kwam een tunneldeel onder het eilandperron en de zuidelijke rijbaan. Bij de Schinkelbrug werd bovendien een verbindingsspoor aangelegd tussen de Schiphollijn en de Haarlemmermeerspoorlijn naar Nieuwersluis, zodat materieel kon worden uitgewisseld. De eerste rit op de Schiphollijn vond op 29 september 1978 plaats met het directievoertuig van de Nederlandse Spoorwegen.
De stationshal lag op maaiveldniveau onder de oostelijke kop van het eilandperron. Glazen reizigerstunnels verbonden de hal met toegangen aan beide zijden van de spoordijk. De zuidelijke toegang lag aan een voet- en fietspad; de noordelijke toegang kwam uit op het nieuwe Zuidplein, waar zich ook de bus- en tramhaltes bevonden.
Opening en uitbreiding van het netwerk Op 21 december 1978, 63 jaar na de eerste plannen, werd station Amsterdam Zuid geopend als noordoostelijk eindpunt van de pendeldienst naar Schiphol. Het eerste deel van de Schiphollijn was nog van de rest van het spoorwegnet geïsoleerd en vormde een eilandbedrijf. Een treinstel Plan V legde de rit naar de luchthaven in zes minuten af. Er reden drie treinen per uur en op Amsterdam Zuid stond een reservetreinstel.Gerrit Nieuwenhuis, Spoorwegen 1979, De Alk, Alkmaar 1978, , p. 9.
Met de verlenging van de Schiphollijn naar Warmond op 1 juni 1981 eindigde het eilandbedrijf. Daar sloot de lijn aan op de Oude Lijn, zodat doorgaande treinen naar Leiden en verder konden rijden. Het geplande station Museumplein kwam er niet; in oostelijke richting werd de lijn verlengd naar het toenmalige eindpunt Amsterdam RAI.
Na de opening van het World Trade Center aan het Zuidplein kreeg het station in juni 1985 de naam Amsterdam Zuid WTC. Op 30 november 1990 ging sneltram 51 (Amstelveenlijn) langs het station rijden en werd het aangesloten op het metronet. De Zuidtak van de Ringspoorbaan opende in juni 1993, toen de lijn vanaf Amsterdam RAI via Duivendrecht en Diemen Zuid naar Weesp werd doorgetrokken. Vanaf mei 1997 kwam er een tweede metrolijn langs Station Zuid, de nieuwe lijn 50 vanaf Amsterdam Zuidoost richting Station Lelylaan – Station Sloterdijk – Isolatorweg. Met ingang van de dienstregeling 2007 verviel de toevoeging WTC weer.
Door het vervallen van station Museumplein, de ontwikkeling van het WTC en later de gehele Zuidas en de komst van metro en sneltram groeide Amsterdam Zuid uit tot veel meer dan de oorspronkelijk voorziene overstaphalte. De stijgende reizigersaantallen leidden tot opeenvolgende verbouwingen.
Verbouwingen 2005-2017 Tussen mei 2005 en december 2006 werd het bestaande perron westwaarts verlengd en kwam ten zuiden daarvan een tweede eilandperron. Beide perrons kregen extra trappen, een lift en overkappingen. Het nieuwe zuidelijke perron kreeg de sporen 1 en 2; de sporen langs het oorspronkelijke perron werden hernummerd tot 3 en 4.
In 2011 werd de entree aan het Gustav Mahlerplein verbouwd. De doorstroming werd verbeterd, het aantal fietsenstallingen verdubbeld en er kwamen winkels aan het plein. Van januari tot maart 2012 werd ook de entree aan het Zuidplein vernieuwd en van winkels voorzien.Vernieuwd station Amsterdam Zuid feestelijk geopend, Zuidas, 20 maart 2012. Later in 2012 werden de perrons aan de oostzijde verlengd; in 2017 volgde een verlenging van de perronkappen.
Noord/Zuidlijn en Amsteltram Op 22 juli 2018 werd de Noord/Zuidlijn in gebruik genomen, met station Zuid als zuidelijk eindpunt. Vanaf maart 2019 werd de voormalige Amstelveenlijn tussen Station Zuid en Amstelveen Westwijk verbouwd tot een volwaardige tramverbinding. De vernieuwde lijn ging op 13 december 2020 als Amsteltram met lijnnummer 25 in dienst. Een nieuwe metrolijn 51 ging vanaf 3 maart 2019 rijden vanaf het Centraal Station via Amstelstation en Station Zuid richting Station Lelylaan – Station Sloterdijk – Isolatorweg.
De Amstelveenboog, de tunnelverbinding waarmee sneltramlijn 51 vanaf de Buitenveldertselaan het metrostation bereikte, werd na de laatste rit op 3 maart 2019 ontmanteld en gedeeltelijk gesloopt om plaats te maken voor de Brittenpassage.
Toegang en betaalgebieden De centrale stationshal, de Minervapassage, verbindt tot 1 november 2026 het Zuidplein aan de noordzijde met het Gustav Mahlerplein aan de zuidzijde. Aan de westkant zijn de treinperrons bovendien bereikbaar via toegangen bij de Parnassusweg. Sinds 2 maart 2026 stoppen de treinen tijdelijk ongeveer honderd meter westelijker dan voorheen. De perrons zijn daarvoor boven de Parnassusweg verlengd; het oostelijke deel boven de Minervapassage is buiten gebruik gesteld ter voorbereiding op de verbouwing.
Het trein- en metrostation hebben afzonderlijke betaalgebieden. De toegangspoortjes kunnen worden gebruikt met de OV-chipkaart en OVpay. Wie overstapt tussen trein en metro moet bij de ene vervoerder uitchecken en bij de andere inchecken. Bij de opening van de Brittenpassage verhuist de belangrijkste toegang tijdelijk naar deze nieuwe passage en sluit de Minervapassage voor de verbouwing.
Reizigersdiensten Trein Amsterdam Zuid wordt bediend door intercity-, Intercity direct- en sprintertreinen. De Eurocity Direct verbindt het station sinds 15 december 2024 maximaal zestienmaal per dag rechtstreeks met Antwerpen en Brussel.
De treinseries die in de dienstregeling 2026 stoppen op Amsterdam Zuid zijn:
Metro
Het metrostation ligt direct ten noorden van de treinsporen en wordt normaal bediend door metrolijn 50, metrolijn 51 en lijn 52. De metroperrons zijn met trappen, roltrappen en liften verbonden met de Minervapassage en hebben een afzonderlijk gebied met toegangspoortjes. Bij de opening van de Brittenpassage vanaf 1 november 2026 worden nieuwe, westelijker gelegen metroperrons in gebruik genomen. Lijn 52 krijgt daar twee sporen en afzonderlijke aankomst- en vertrekperrons, zodat in- en uitstappende reizigers elkaar minder hinderen. In de aanleg worden voorbereidingen getroffen voor een eventuele toekomstige doortrekking van de lijn naar Schiphol.
Tram en bus
Van december 1978 tot november 1990 had tramlijn 5 zijn eindpunt op het stationsplein aan de noordzijde. De bussen van GVB, Centraal Nederland, Enhabo en VAD stopten langs visgraatperrons binnen en naast de tramlus. Van 1990 tot 2008 was de halte van lijn 5 van en naar Amstelveen in het sneltram- en metrostation geïntegreerd. De bushaltes verhuisden na 2000 naar beide zijden van de Strawinskylaan. Sinds 1 mei 2008 rijdt lijn 5 via de Strawinskylaan en de Parnassusweg, zodat in het station ruimte ontstond voor de Noord/Zuidlijn.
De normale lijnvoering in 2026 is als volgt. Tijdelijke omleidingen bij bouwwerkzaamheden zijn niet in de tabel opgenomen.
Lijn Soort Vervoerder Traject Via / bijzonderheden Tram GVB Amstelveen Stadshart – Westergasfabriek Station Zuid, Museumplein en Leidseplein Tram GVB Station Zuid – Amstelveen Westwijk Buitenveldert, Oranjebaan en Middenhoven; spitslijn op werkdagen buiten de zomerdienstregeling 15 Stadsbus GVB Station Sloterdijk – Station Zuid Bos en Lommerplein, Mercatorplein, Surinameplein, Hoofddorpplein en Olympiaplein 62 Stadsbus GVB Station Lelylaan – Amstelstation Haarlemmermeercircuit, Station Zuid, Gelderlandplein Oost, Amstelpark, Station RAI, Europaplein en Victorieplein; sinds 29 maart 2026 niet meer via het VUmc 178 Streekbus Connexxion Amstelveen Poortwachter – Station Amsterdam Zuid Amstelveen Busstation 198 Streekbus Connexxion Schiphol Airport – Station Amsterdam Zuid Knooppunt Schiphol Noord, Anderlechtlaan, Amstelveenseweg en VUmc 221 Streekbus Transdev Huizen Busstation – Station Amsterdam Zuid Naarden, Muiden en Diemen 244 Streekbus Connexxion Haarlem Spaarne Gasthuis – Station Amsterdam Zuid Haarlem Station; spitslijn op werkdagen R-net Tram GVB Muiderpoortstation – Uithoorn Centrum Oosterpark, De Pijp, Station Zuid, Buitenveldert, Oranjebaan, Middenhoven en Westwijk 321 Streekbus Transdev Eemnes Tak – Station Amsterdam Zuid Laren, Naarden, Muiden en Diemen 346 Streekbus Connexxion Station Haarlem – Station Amsterdam Zuid Schipholweg, Burgemeester Reinaldapark, Amstelveenseweg, VU medisch centrum en De Boelelaan
Vernieuwing en uitbreiding Zuidasdok en stationsverbouwing Op 9 februari 2012 bereikten het Rijk, de provincie Noord-Holland, de gemeente Amsterdam en de toenmalige stadsregio overeenstemming over Zuidasdok. Het programma omvat de verbreding en gedeeltelijke ondertunneling van de A10 Zuid, de reconstructie van de knooppunten De Nieuwe Meer en Amstel en de vernieuwing van station Amsterdam Zuid tot een volwaardig openbaarvervoerknooppunt. Door de A10 naast het station in tunnels te leggen ontstaat bovengronds ruimte voor bredere perrons, nieuwe tram- en busstations en een eventuele verdere spooruitbreiding.