thumb|Kaartautomaat van de Nederlandse Spoorwegen op station Groningen, links het nieuwste model en rechts het model van Arriva Een kaartautomaat is een verkoopautomaat waarin men bijvoorbeeld vervoerbewijzen of toegangsbewijzen kan kopen.
Vooral op treinstations worden deze automaten veelvuldig toegepast voor de verkoop van treinkaartjes, omdat de automaten niet aan openingstijden gebonden zijn en vaak de aanwezigheid van een loket overbodig maken.
Sommige kaartautomaten verstrekken bij scannen van een abonnement gratis een kaartje; dit is het geval bij het Pathé filmabonnement.
NS-kaartautomaten thumb|Twee verschillende NS-kaartautomaten, links de bolle, rechts de platte Op bijna alle stations in Nederland staan NS-kaartautomaten (TVM, wat staat voor TicketVerkoopMachine), voorzien van een aanraakscherm. In- of uitchecken kan bij geen van deze automaten.
De NS-kaartautomaten ET2000 en ET2006 zijn oorspronkelijk van de Ascom Division van Xerox, die verkocht is aan Affiliated Computer Services, Inc. (ACS), wat nu weer onderdeel is van Xerox.https://web.archive.org/web/20130108123831/http://www.acs-inc.com/tlg-cs-netherlands.pdfHoe werkt het: De kaartautomaat van NS (niet helemaal up-to-date). Gearchiveerd op 12 augustus 2023.NS-kaartautomaat demo (beperkt interactieve animaties) Ze worden beheerd door NS Reizigers. Ze staan op een grijs onderstel. Een los onderstel (bijvoorbeeld op Zoetermeer Oost en Heerlen de Kissel, te gebruiken als bankje) is een indicatie dat er een automaat heeft gestaan en/of dat er een is gepland.
Modellen: ET2006. De volledige versie. Deze heeft een bolle voorkant, rechts boven het scherm een gleuf voor muntinworp, en een 3-cijferig nummer dat begint met een 2. Men kan er eenmalige chipkaarten en een 'anonieme' OV-chipkaart kopen. Er zit een verlichte blauwe strip bovenaan met alleen het NS-logo. Bovenop is een bord geplaatst met "Losse kaartjes en alles voor de OV-chipkaart". ET2000. De versie zonder de mogelijkheid tot het kopen van chipkaarten/-kaartjes. Men kan er bovendien niet met muntgeld betalen. De automaat heeft een platte voorkant en een 3-cijferig nummer dat begint met een 1. Er zit een verlichte gele strip bovenaan met "OV-chipkaarthouders". Bovenop is een bord geplaatst met "Saldo en bestellingen".
Op nieuwe stations die alleen bediend worden door een andere vervoerder dan NS wordt geen NS-kaartautomaat meer geplaatst. Dit betreft inmiddels Veendam, Hoevelaken, Maastricht Noord, Boven-Hardinxveld, Hardinxveld Blauwe Zoom, Sliedrecht Baanhoek en Hengelo Gezondheidspark. Ook ontbreekt een NS-kaartautomaat in Zuid-Limburg in Heerlen De Kissel en op de volgende stations die alleen door Arriva bediend worden: Chevremont, Eygelshoven, Heerlen Woonboulevard, Houthem-St. Gerlach, Klimmen-Ransdaal, Schin op Geul en Voerendaal (Meerssen, Valkenburg en Kerkrade Centrum hebben wel NS-kaartautomaten).https://web.archive.org/web/20140727055911/http://www.ns.nl/binaries/content/assets/NS/nieuwe-portfolio/15-stations-regionale-vervoerders-zonder-ns-kaartautomaat-met-ov-chipkaartfunctionaliteit.pdfhttps://www.rover.nl/images/NOVB_DO_12-5-2014_-_Bijlage_5c_-_Besluit_eenmalige_chipkaart_concept.dochttps://web.archive.org/web/20140808062807/https://www.veolia-transport.nl/limburg/nieuws/nieuwsarchief/regio/aanpassing-VVM_s-HL-jul14/index.html Op die stations in Zuid-Limburg staat wel een Arriva-kaartautomaat. Voor een rit met alleen Veolia kan men beter een kaartje kopen bij de Arriva-automaat, omdat daar niet 1 euro toeslag verschuldigd is.
Bij de NS-kaartautomaten kan men geen informatie afdrukken.
Met beide versies kan men de algemene en NS-gegevens die op de kaart staan lezen (echter niet afdrukken), en saldo of producten (al of niet na vooraf via internet bestellen) op de kaart laden. De verkrijgbaarheid alsmede de prijs van supplementen van NS-abonnementen worden pas zichtbaar na het presenteren van de OV-chipkaart met het betreffende abonnement erop.
De concessie voor het Hoofdrailnet bepaalt: Indien de regionale treinvervoerders, respectievelijk de verantwoordelijke decentrale overheden, op de door hen bediende stations vervoerbewijzen naar alle stations in Nederland willen verkopen dan verleent NS hieraan haar medewerking door het tegen redelijke voorwaarden leveren van kaartautomaten, voor zover deze kaartautomaatsystemen tijdig bij NS zijn besteld.
Met ophalen van een bestelling wordt in dit verband bedoeld het op de kaart zetten van een vooraf via internet besteld en betaald reisproduct of saldo. Dit is een eenvoudiger handeling dan een aanschaf bij een automaat, of het opladen van nog niet besteld saldo, want men hoeft geen product of bedrag meer te selecteren en niet meer te betalen. De reiziger plaatst de OV-chipkaart bij het roze OV-chipkaartlogo. Via het menu kan voor "product ophalen" worden gekozen en het product of saldo wordt opgehaald van de centrale computer, de zogenaamde National Action List (NAL), en op de chip geladen. Als men meerdere producten heeft besteld kan men niet specificeren welke men wil ophalen, het is alles of niets.
Een anonieme OV-chipkaart kan niet van tevoren worden besteld. Ophalen heeft in dit verband dus betrekking op informatie, niet op iets tastbaars zoals de kaart zelf. Ook kunnen sommige reisproducten van NS worden aangeschaft bij de NS-kaartautomaat, maar niet worden besteld. Verder is er bij NS een tussenvorm: men heeft het product al, maar specificeert bij de automaat dat men het wil gaan gebruiken. Dit is het geval bij Keuzedagen.
Mogelijkheden van de NS-kaartautomaat Bij de bolle NS-kaartautomaat zijn de volgende chipkaarten te koop.Vragen over de OV-chipkaart ns.nl
Een anonieme OV-chipkaart.
Eenmalige chipkaarten voor de dag zelf: enkele reis vol tarief, voor 1 euro meer dan de volle prijs bij op saldo reizen retour vol tarief, voor 1 euro meer dan de volle prijs bij op saldo reizen Dagkaart, voor 1 euro meer dan de geladen versie
Eenmalige chipkaarten voor de dag zelf, zonder toeslag: Railrunner Dagkaart Hond Dagkaart Fiets ICE toeslag enkele reis Toeslag ICd enkele reis Toeslag ICd retour
Eenmalige chipkaarten buitenland: enkele reizen en retours vanuit Nederland naar een aantal bestemmingen in België, Luxemburg en Duitsland en naar Lille.https://www.nsinternational.nl/nl/waar-treintickets-kopen/bestemmingen-kaartautomaat. Gearchiveerd op 31 oktober 2014. Er zijn varianten met 40% en 100% korting op het Nederlandse traject alsmede varianten met RailPlus korting. Ook het Superdagretour en Weekendretour. Zie ook onder.
De mogelijkheden gerelateerd aan de persoonlijke en anonieme OV-chipkaart zijn afhankelijk van: Of het een persoonlijke of anonieme OV-chipkaart is (Altijd Voordeel Maand kan alleen op een persoonlijke kaart geladen worden). Bij een persoonlijke OV-chipkaart: de leeftijd (een Railrunner kan niet geladen worden op de persoonlijke kaart van iemand van 12 jaar of ouder). De producten op de OV-chipkaart (Toeslag 2-1 is bijvoorbeeld alleen te koop bij bepaalde abonnementen 2e klas) Of men ingecheckt is. Ingecheckt kaartschrijfhandelingen verrichten bij de kaartautomaat geeft soms complicaties, bijvoorbeeld opladen terwijl men ingecheckt is. Ook zijn ingecheckt de vermelde opties niet altijd logisch. Zo is er na het instellen van Samenreiskorting oningecheckt terecht geen optie dat nog eens te doen, maar na inchecken wel.
Bij elkaar zijn de mogelijkheden: Alleen lezen: Saldo bekijken. Producten op de kaart bekijken. Er zijn beperkingen. Bij een tweedaagse meereiskaart kan men bijvoorbeeld aan de transacties wel zien dat de kaart is gebruikt, maar niet of beide dagen zijn gebruikt. Transactieoverzicht bekijken. Alleen bij een check-in/uit bij NS staat het station vermeld. Vooral bij een automaat op een station dat niet door NS wordt bediend doet dit vreemd aan. Saldo opladen. Het minimale oplaadbedrag is 4 euro.https://web.archive.org/web/20140528011001/http://locov.nl/actueel/publicaties/locov_2014_116935_adviesaanvraag_wijziging_oplaadbedrag_automaat.aspxhttps://web.archive.org/web/20140714161952/http://locov.nl/actueel/publicaties/locov_2014_128268_besluit_wijziging_oplaadbedrag_ns_automaat.aspx Instellen van de klasse bij op saldo reizen. Instellen van Samenreiskorting. OV-chipkaart-reisproducten kopen en opladen (ze kunnen overigens niet betaald worden met reissaldo): Altijd Voordeel Maand. Dagkaart, alleen voor de dag zelf. Toeslag 2-1. Railrunner. Dagkaart Hond. Dagkaart Fiets. VanAnaarBeter. Uitsluitend voor de Jaartraject- en Grensabonnementhouder: enkele reis of retour met of zonder korting voor een reis buiten het vaste traject. Bestelling ophalen. Deactiveren van een opgezegd abonnement. Studentenreisproduct ophalen, of bevestigen stopzetten. Keuzedag 60+ ophalen (dat wil zeggen: aangeven dat de Keuzedag gebruikt moet gaan worden vanaf de eerstvolgende check-in). Deze optie verschijnt voor wie 60 jaar of ouder is zelfs bij een kaart waar geen abonnement op staat dat recht geeft op het kopen van Keuzedagen. Reizen op Saldo bij NS activeren. Automatisch opladen activeren (alleen na bestelling bij webwinkel en indien dit niet met de kaart is aangevraagd). Saldo deblokkeren.
Het veranderen van een instelling (zonder betaling) kan de vorm aannemen van: Het laden van een product, bijvoorbeeld Tijdelijke Klassewissel of Samenreiskorting. Het verwijderen van een product, bijvoorbeeld Tijdelijke Klassewissel of Samenreiskorting. Het voor onbepaalde tijd wijzigen van een product, bijvoorbeeld de wijziging van het product "reizen op saldo bij NS 2e klas" in "reizen op saldo bij NS 1e klas" of omgekeerd.
Men kan de automaat gebruiken om de prijs van een kaartje of op te laden product op te vragen zonder het te kopen. Men kan bijvoorbeeld de prijs van een rit op saldo tegen vol tarief of met 40% korting zien. In het geval van routekeuze (zie hieronder) kan men de keuzemogelijkheden zien.
Voor een papieren kaartje binnenland moet men selecteren "Ik heb geen OV-chipkaart", dan "Losse kaartjes". Vervolgens kiest men eerst enkele reis, retour, Railrunner, ICd/ICE-toeslag of Overig. Vervolgens een aankomststation, en als men van een ander station wil vertrekken dan waar men zich bevindt, ook een vertrekstation. Als er meerdere zinnige mogelijkheden met verschillende vervoerders zijn kan men voor reizen sinds 2 april 2014 (wegens de invoering van regionale prijzen bij regionale vervoerders) een route inclusief vervoerder(s) opgeven.Zie NS-kaartautomaat demo (beperkt interactieve animatie) en voorbeeldscherm routekeuze. Vervolgens kan men in willekeurige volgorde kiezen tussen 1e en 2e klas, datum en 1, 2, 3 of 4 stuks. Men ziet dan de prijs en kan door keuzes te veranderen gemakkelijk correcties uitvoeren of de prijs 1e en 2e klas vergelijken. Ook kan men het vertrek- en/of aankomststation veranderen. Lastiger is het corrigeren of vergelijken van enkele reis en retour, want bij zulke veranderingen moet men opnieuw beginnen. Als men geen kaartje koopt kan men op de knop "Stoppen Terug naar het beginscherm" drukken, of de volgende gebruiker kan dat doen, dan komt het scherm weer in de beginstand; dit gebeurt automatisch als enige tijd niet op de knoppen wordt gedrukt.
Bij de aanschaf van meerdere exemplaren van bijvoorbeeld een Railrunner is bij de keuze tussen eenmalige chipkaarten en opladen op OV-chipkaarten een punt van overweging dat er in het eerste geval maximaal 4 tegelijk betaald kunnen worden, terwijl in het tweede geval elk exemplaar apart betaald moet worden.
Een beperking van de automaat is dat men er geen e-ticket kan kopen.
Opgave op te laden saldo