De Leidse Waag is een rijksmonument gelegen aan de Aalmarkt (nummer 21) in Leiden.
Het is rond 1657 gebouwd naar een ontwerp van Pieter Post op de plaats van het oude, houten waaggebouw. Dit stond sinds 1455 op de plaats waar de Oude Rijn, de Nieuwe Rijn en de Mare samenkomen. De Waag is gebouwd in de stijl van het Hollands classicisme en is boven zijn poort voorzien van een door beeldhouwer Rombout Verhulst gemaakt reliëf dat het waagbedrijf afbeeldt.
De Waag ligt tussen het pand van de voormalige Vroom & Dreesmann en de Mandemakerssteeg en voor het gebouw ligt het zogenaamde Waaghoofd, de kade waar de schepen werden gelost. De kranen die hiervoor werden gebruikt zijn niet meer aanwezig. Het Waaghoofd was een aanlanding van de Waaghoofdbrug, een brug voor langzaam verkeer tussen de Aalmarkt en de Stille Rijn/Stille Mare, die in 2016 is vervangen door de Catharinabrug die aansluit op de nieuwe Catharinasteeg. Het Waaghoofd is nu in gebruik genomen als terras.
De bouw van de Waag was voor het stadsbestuur een dure grap, vooral vanwege de gebeeldhouwde versieringen. Rombout Verhulst kreeg alleen al voor het grote marmeren reliëf aan de voorkant 1100 guldens uitbetaald. In totaal kreeg de kunstenaar 3727 guldens voor het werk aan de Waag en de achtergelegen Boterhal tezamen. Maar niet zonder mopperen van het stadsbestuur en onder voorwaarde dat Verhulst de grote leeuw op de Burchtpoort gratis zou maken, hetgeen geschiedde (in 1661).S. Glasbergen, Rombout Verhulst 1624-1698 Beeldhouwer in de Lage Landen, W Books 2024, ISBN 978 94 625 8621 5.
Galerij
Categorie:Rijksmonument in Leiden Categorie:Hollands-classicistisch bouwwerk Leiden Categorie:Bouwwerk van Pieter Post