De Scandinavische opening is een schaakopening die gekenmerkt wordt door de beginzetten 1.e4 d5 waarna bijna altijd 2.exd5 of 2.Pf3 wordt gespeeld. Het Scandinavisch is ingedeeld bij de halfopen spelen en valt onder ECO-code B01.
De hoofdvariant van het Scandinavisch (1.e4 d5 2.e×d5 D×d5 3.Pc3 Da5) druist in tegen de Gouden regels in de schaakopening: de zwarte dame komt vroeg in het spel en zwart loopt een ontwikkelingsachterstand op. Toch kan zwart met 4.d4 c6 naar een gunstige versie van de Caro-Kann overgaan en deze variant geldt daardoor als bevredigend voor zwart. Vooral Bent Larsen heeft daar propaganda voor gevoerd.
Scandinavisch 1.e4 d5 (zie diagram) Tennisongambiet 1.e4 d5 2.Pf3 Wadevariant 1.e4 d5 2.ed5 Dd5 3.Pc3 Miesesgambiet 1.e4 d5 2.ed5 Dd5 3.Pc3 Da5 4.b4 Anderssenvariant 1.e4 d5 2.ed5 Dd5 3.Pc3 Da5 4.d4 e5 orthodox 1.e4 d5 2.ed5 Dd5 3.Pc3 Da5 4.d4 e5 5.d×e5 Lb4 6.Ld2 Pc6 7.Pf3 Göteborgsysteem 1.e4 d5 2.ed5 Dd5 3.Pc3 Da5 4.d4 e5 5.Pf3 Collijnvariant 1.e4 d5 2.ed5 Dd5 3.Pc3 Da5 4.d4 e5 5.Pf3 Lg4 Grünfeld 1.e4 d5 2.ed5 Dd5 3.Pc3 Da5 4.d4 Pf6 5.Pf3 Lf5 6.Pe5 c6 7.g4 Laskervariant 1.e4 d5 2.ed5 Dd5 3.Pc3 Da5 4.d4 Pf6 5.Pf3 Lg4 6.h3 Larsenvariant 1.e4 d5 2.e×d5 D×d5 3.Pc3 Da5 4.d4 c6 Gubnitsky-Pytelvariant 1.e4 d5 2.ed5 Dd5 3.Pc3 Dd6 Richtervariant 1.e4 d5 2.ed5 Pf6 3.d4 g6 Marshallgambiet 1.e4 d5 2.ed5 Pf6 3.d4 Pd5 Kielvariant 1.e4 d5 2.ed5 Pf6 3.d4 Pd5 4.c4 Pb4 IJslandgambiet 1.e4 d5 2.ed5 Pf6 3.c4 e6 Scandinavisch gambiet 1.e4 d5 2.ed5 Pf6 3.c4 c6 1.e4 d5 2.e×d5 Pf6 3.Lb5† Ld7 4.Lc4
Blackmar-Diemergambiet Wit kan ook kiezen voor het Blackmar-Diemergambiet.
1.e4 d5 2.d4! d×e4 3.Pc3 Pf6 4.f3
Zie ook Lijst van veelgespeelde schaakopeningen
Externe link partijen met Scandinavische opening
Scandinavisch