thumb|Plaatsnaambord op een perron thumb|Zicht op de perrons thumb|Het plein thumb|Zicht op de sporen thumb|Een lift thumb|Stationsoverkapping en perrons thumb|Voetgangerstunnel onder de sporen thumb|Stationsoverkapping en perrons Station Leuven is een spoorwegstation langs spoorlijn 36 in de stad Leuven. In de week wordt het station gebruikt door meer dan 31.000 instappende reizigers.

In 2024 was dit station het op vijf na drukste station in België, enkel voorafgegaan door Brussel-Zuid, Brussel-Centraal, Brussel-Noord, Gent-Sint-Pieters en Antwerpen-Centraal.

Er zijn dertien sporen met perron, waarvan vier kopsporen (sporen A, B, C en D) en negen doorgaande sporen (sporen 1 t/m 9). Spoor 1 is met een lengte van zo'n 630 meter het 2de langste perron van België, na Gent-Dampoort. Drie kopsporen (sporen A, B en C) zijn bereikbaar vanuit Brussel; één kopspoor (spoor D) is bereikbaar vanuit Waver. Het perron van spoor 13 werd aangelegd als vervanging tijdens de werkzaamheden aan het station. Momenteel is het in gebruik als fietsenstalling, er stoppen geen treinen.

Stationsgebouw Het eerste stationsgebouwtje in 1837 was in hout. Het eerste meer duurzame station werd op 1 december 1842 in gebruik genomen.

Het huidige stationsgebouw werd in 1875 opgetrokken in eclectische stijl naar plannen van architect Henri Fouquet. Het gebouw lag toen aan de rand van de stad. Het plan en de symmetrisch opgestelde gebouwen - een ruim ingangsgebouw tussen zijvleugels en hoekpaviljoenen - zijn typisch voor een groter station voor doorgaand reizigersverkeer. De voorgevel kreeg een stijlvol gevelfront als eindperspectief van de Bondgenotenlaan. De plechtige inhuldiging volgde op 7 september 1879.

De buitenzijde is goed behouden, maar het interieur werd herhaaldelijk gewijzigd. Toch zijn er nog onderdelen van de oorspronkelijke structuur bewaard gebleven, zoals de aankleding van de hal en de wachtzaal eerste en tweede klas.

Stelplaats De stelplaats van het station werd/wordt gebruikt om historisch treinmaterieel te stallen, maar deze stelplaats is niet toegankelijk voor het publiek. Een deel van de collectie werd verhuisd naar Train World.

Renovatie Sinds het najaar van 2000, samen met de vernieuwing van de spoorlijn naar Keulen voor de komst van de Thalys, is het station aan een grondige renovatie onderworpen, waarbij vooral het stationsplein, het Martelarenplein, het nieuwe busstation (van de hand van de Spaanse architect Manuel de Solà-Morales Rubio), en de monumentale overkapping (van architectenbureau Philippe Samyn & Partners) de grootste ingrepen inhouden. Deze overkapping bestaat uit zestien zachtglooiende witte koepels, die de suggestie van in de wind wapperende lakens in het leven willen roepen.

Onder het Martelarenplein (het stationsplein) bevindt zich een grote ondergrondse parkeergarage ten behoeve van de treinreizigers. Zuidelijk van het station, onder de gebouwen van de stadsdiensten en KBC bevindt zich een van de grootste ondergrondse, bewaakte fietsenstallingen van het land. Het voorplein van het station is, op taxi's en bussen na, nagenoeg autovrij.

De renovatie is het startsein geweest van een grotere ontwikkeling van de stationsbuurt. De bouw van vijf kantoorgebouwen ten zuiden van het station, in de zone tussen station en provinciehuis, met onder andere nagenoeg de volledige stadsadministratie en de kantoren van een verzekeraar, zijn ook een stimulans voor de handel. Aan de oostzijde van het station wordt ook De kop van Kessel-Lo ontwikkeld, met bijkomende woningen, hotelinfrastructuur, kantoorgebouwen en recreatieve zones. Ten noordwesten van het station bevindt zich het gebouw met de kantoren van De Lijn en daarachter het Dirk Boutsgebouw.

Van 2011 tot 2014 werd ook het stationsgebouw zelf grondig gerenoveerd. Sinds 30 maart 2014 is het weer toegankelijk voor de reizigers. Ook de buitengevel aan de kant van de sporen werd onder handen genomen.

Treindienst

Reizigerstellingen De grafiek en tabel geven het gemiddeld aantal instappende reizigers weer op een week-, zater- en zondag.

Tabel: aantal instappende reizigers station Leuven Weekdag Zaterdag Zondag 1977 20 630 5 746 3 738 1978 20 965 5 950 3 420 1979 17 062 5 421 3 176 1980 19 583 5 369 3 103 1981 24 623 7 215 5 013 1982 17 892 5 943 4 164 1983 18 629 5 957 3 565 1984 18 128 4 932 3 434 1985 18 187 5 878 5 034 1986 18 496 5 078 3 665 1987 17 389 5 915 5 085 1988 15 707 4 910 4 233 1989 14 916 5 975 4 722 1990 17 238 5 452 4 675 1991 19 358 5 679 5 256 1992 19 856 6 119 5 280 1993 20 682 6 337 4 694 1994 22 665 5 516 4 499 1995 21 937 7 270 5 261 1996 21 637 7 109 5 825 1997 22 921 7 080 4 958 1998 22 538 8 326 6 685 1999 20 719 7 102 5 862 2000 21 493 6 518 5 788 2001 22 758 7 347 5 508 2002 21 584 7 323 5 744 2003 21 744 6 896 4 853 2004 21 891 7 786 6 380 2005 22 655 8 412 6 281 2006 25 895 9 812 7 726 2007 26 659 10 872 8 370 2008 - - - 2009 28 435 10 277 7 551 2010 - - - 2011 - - - 2012 29 732 11 567 9 040 2013 33 292 11 714 9 040 2014 32 247 10 226 9 757 2015 33 090 13 123 10 487 2016 33 254 10 400 9 520 2017 34 267 13 101 11 599 2018 33 932 13 125 10 816 2019 34 688 13 676 11 375 2020 18 054 7 356 5 727 2021 - - - 2022 31 877 12 010 11 019 2023 31 461 16 625 14 050 2024 31 230 14 156 12 456

Leuven Categorie:Onroerend erfgoed in Leuven Categorie:Beschermd monument in Vlaanderen Categorie:Verkeer en vervoer in Leuven