DigiD (uitgesproken als die-gie-dee oftewel /ˌdiɣiˈde/) is een systeem waarmee Nederlandse overheden op internet iemands identiteit kunnen verifiëren, een soort digitaal paspoort voor overheidsinstanties. DigiD werd in 2003 gelanceerd onder de naam Nieuwe Authenticatie Voorziening en werd toen ook wel Burgerpin genoemd.Security.nl. Congres over Nieuwe Authenticatie Voorziening van de overheid, 24 september 2004. De naam werd op gewijzigd in DigiD.Nieuwe Authenticatie Voorziening wordt DigiD Security.nl, 6 oktober 2004 Vanaf 1 januari 2005 konden alle Nederlandse burgers zich er via het internet mee identificeren bij overheidsorganisaties en alle Nederlandse overheidsinstellingen konden zich gaan aansluiten op DigiD.Security.nl. Internet-pincode authenticeert burgers bij overheid, 3 augustus 2004.DigiD voor alle burgers beschikbaar, 1 januari 2005. gearchiveerd
DigiD is een afkorting van Digitale Identiteit. Het is door stichting ICTU opgezet, die in 2001 is opgericht door het ministerie van Binnenlandse Zaken en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten. DigiD werd ontwikkeld door het BKWI.IWI en de elektronische overheid : Verkennende studie Inspectie Werk en Inkomen, december 2006Universiteit Twente. Kink in de keten, maart 2007. gearchiveerd DigiD is nu in beheer bij de gemeenschappelijke beheerorganisatie van de overheid: Logius. DigiD is gekoppeld aan het burgerservicenummer.
DigiD voor bedrijven is in 2004 gelanceerd onder de naam Overheid Transactie Voorziening. Bedrijven konden ook een DigiD-inlogcode aanvragen, die aan hun Kamer van Koophandel-nummer was gekoppeld. Binnen het toenmalig ministerie van Landbouw Nijverheid en Visserij werd geëxperimenteerd met het gebruik van DigiD voor bedrijven in combinatie met de mineralen aangifte door agrariërs. Het gebruik van DigiD door bedrijven was verwaarloosbaar.Verkenning eHerkenning: Een andere opzet voor DigiD., 2008. (pdf) DigiD voor bedrijven was beschikbaar tot 1 januari 2011. Ter vervanging is het afsprakenstelsel eHerkenning voor Bedrijven gekomen. DigiD is onderdeel van het eID-stelsel. DigiD is een eIDAS erkend middel. Eind 2021 moet het mogelijk zijn om met je DigiD in te loggen bij overheidsorganisaties in andere Europese lidstaten.Over de grens inloggen met DigiD op logius.nl
DigiD is vergelijkbaar met CSAM dat in België wordt gebruikt.
Gebruik DigiD is een identificatiemethode en bedoeld om via internet veel zaken bij overheidsdiensten te kunnen regelen. DigiD staat voor digitale identiteit, en is de toegang waarmee iemand zichzelf kan identificeren. Met DigiD is in te loggen op de websites van de rijksoverheid, gemeente, ABP, UWV, Sociale Verzekeringsbank, politie, belastingdienst, maar ook is die te gebruiken voor het maken van een afspraak voor een bezoek aan de huisarts of ziekenhuis, bij de apotheek of het declareren bij de zorgverzekering. De website waarbij gebruik kan worden gemaakt van DigiD is te herkennen aan het DigiD logo. Door iemand te machtigen is het mogelijk zaken door die persoon te laten regelen, maar dat gebeurt wel via zijn eigen DigiD.
DigiD en niet-overheid DigiD is het standaardidentificatie- en authenticatiemechanisme bij gegevensuitwisseling met de overheid via internet. Daarmee bestaat DigiD uit een enorme directory van digitale identiteiten. Bovendien staat de overheid borg voor de betrouwbaarheid van die identiteiten.
Met de komst van het burgerservicenummer, dat per 26 november 2007 het sofinummer verving, kunnen in theorie ook andere overheidsorganisaties zich op DigiD aansluiten, bijvoorbeeld zorgverzekeraars, onderwijsinstellingen en zorginstellingen. Er zijn diverse organisaties die nadenken over het gebruik van DigiD voor identificatie en authenticatie. In het begin mocht DigiD daarvoor formeel niet worden gebruikt, omdat DigiD alleen op basis van het burgerservicenummer de authenticatie kan uitvoeren. Alleen bestuursorganen van de overheid mochten dergelijke informatie gebruiken en alleen aan hen mag DigiD 'het resultaat van de authenticatie' melden. Tegenwoordig werken ook niet-overheidsinstanties met DigiD zoals ziekenhuizen en onderwijsinstellingen.
Een bezwaar tegen het gebruik van DigiD voor authenticatie buiten het overheidsdomein is gelegen in de 3rd Law of Identity, zoals geformuleerd door Kim Cameron: de overheid, de eigenaar van DigiD, is geen legitieme partij in transacties buiten het overheidsdomein. De overheid heeft bijvoorbeeld niets te maken met transacties tussen een individu en een webwinkel of weblog. Dat geldt in beperkte mate ook voor DigiD, dat in de huidige opzet niet weet van de inhoud van de webdienst, maar wél dat op zijn minst begonnen is met een webdienst af te nemen.
Bezwaren tegen het gebruiken van één authenticatiedienst die door de overheid wordt geleverd, hebben te maken met de beschikbaarheid, vertrouwelijkheid en integriteit die door zo'n platform geboden moet worden. Een grote afhankelijkheid van één authenticatiedienst maakt die dienst kwetsbaar voor uitval. Een DDoS-aanval op de servers heeft dan vergaande consequenties. Zo'n grote databank is een dankbaar onderwerp voor aanvallers: is de vertrouwelijkheid geschaad, dan moet van iedereen in die databank minimaal het DigiD-wachtwoord herzien worden. Door de verantwoordelijkheidsverschuiving zouden commerciële partijen 'blind' moeten varen op de betrouwbaarheid van het aanmeldproces en het beheerproces van DigiD. Dat is juridisch moeilijk, en vanuit een auditperspectief onwenselijk
Doel Op aanvraag ontvangt men van DigiD hiervoor een bij de aanvraag zelf gekozen gebruikersnaam en bijbehorend wachtwoord. Hiermee kan men met één inlogcode terecht bij elektronische diensten van steeds meer overheidsinstellingen. Behalve een groot deel van de gemeenten zijn onder meer ook de Belastingdienst, de Sociale Verzekeringsbank en het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen intussen aangesloten op DigiD.
DigiD werd vanaf 2006 verplicht voor iedereen die in Nederland elektronisch belastingaangifte doet. DigiD wordt bij de aangifte gebruikt voor de authenticatie, een vereiste om samen met een of meer andere maatregelen een digitale handtekening te kunnen plaatsen. Alleen degenen die gebruikmaken van de dienst hulp bij aangifte, diskettegebruikers, gebruikers van commerciële software en fiscale intermediairs kunnen nog gebruikmaken van de vroegere pincodebeveiliging.
DigiD en de aangesloten overheidsorganisaties bieden vooralsnog geen voorziening voor vertegenwoordiging. Omdat een DigiD strikt persoonlijk is, is het de eigenaar van een DigiD niet toegestaan zijn gebruikersnaam en wachtwoord aan een andere persoon uit te lenen. Wel kan in sommige gevallen een andere persoon voor de authenticatie zorgdragen door zelf zijn eigen DigiD te gebruiken. In dat geval zal de overheidsorganisatie van wie een dienst wordt afgenomen, in aanvulling op DigiD, controle op de rechtmatigheid van de authenticatie ten opzichte van de dienst uitvoeren.
Commerciële vertegenwoordigers, zoals belastingadviseurs, mogen klanten nooit vragen naar hun DigiD of namens hen DigiD's aanvragen. Het gebruik van de DigiD van een ander geldt als identiteitsfraude. Controle op dergelijk oneigenlijk gebruik kan ook op een later moment plaatsvinden, afhankelijk van de aard van de afgenomen dienst.
Werking Men kan op de website van DigiD een gebruikersnaam aanvragen. Het opgegeven adres van deze persoon moet in ieder geval hetzelfde zijn als wat in de Basisregistratie Personen (BRP) staat als bekende woonadres van de aanvrager.
De aanvrager kan zelf een DigiD-gebruikersnaam en wachtwoord kiezen. Vervolgens krijgt men een activeringscode thuisgestuurd. Met deze activeringscode kan men op de website van DigiD zijn gebruikersnaam activeren. Mensen, die met een bijzondere achternaam, bijvoorbeeld namenreeks, of een afwijkend adresformaat, zoals bij een woonboot zonder huisnummer, in de BRP staan ingeschreven, kunnen ook een DigiD aanvragen.
Om een elektronische dienst af te nemen met DigiD wordt men van de website van de overheidsinstelling doorgeleid naar de inlogpagina van DigiD. Hier logt men in en, nadat de identiteit is geverifieerd, kan men de dienst afnemen. De DigiD-website voert de controle op de identiteit dus uit, waardoor de afnemende overheidssites die controle niet meer zelf hoeven uit te voeren.
Zekerheidsniveaus DigiD heeft verschillende zekerheidsniveaus: Basis, Midden, Substantieel en Hoog. Hoe hoger het zekerheidsniveau, hoe strenger de veiligheidsmaatregelen, maar ook hoe meer diensten er kunnen worden afgenomen. De eisen aan het zekerheidsniveau worden gesteld door de website welke inloggen met DigiD aanbiedt. Het bepalen van het minimale niveau hangt onder andere af van het soort persoonsgegevens welke er verwerkt worden. Zo heeft de Autoriteit Persoonsgegevens laten weten dat een patiëntportaal met medische gegevens op minstens niveau Substantieel beschermd zou moeten worden.
Zekerheidsniveau Basis Op van dit niveau kan worden ingelogd met alleen een gebruikersnaam en wachtwoord. Dit is het eenvoudigste type DigiD en uitgifte van het middel vindt plaats via de post.
Zekerheidsniveau Midden Er zijn twee middelen (tweefactorauthenticatie) met het zekerheidsniveau Midden. Allereerst is dit DigiD Basis met aanvullend een authenticatie (verificatie) met behulp van sms. Daarvoor moet op de DigiD-website worden gekozen voor authenticatie met een extra controle via sms en moet er een mobiel telefoonnummer of vast telefoonummer worden opgegeven. In dat geval moet bij aanmelding naast de DigiD-gebruikersnaam en het wachtwoord, ook de per sms ontvangen eenmalig geldige sms-code worden ingevoerd. Het is ook mogelijk om een gesproken sms aan te vragen; hierbij wordt het telefoonnummer gebeld en geautomatiseerd de sms-code doorgegeven. Het tweede middel op dit niveau is de DigiD-app. Deze is beschikbaar in de Apple Store en Google Play Store en kan gebruikt worden op smartphones en tablets. Uit veiligheidsoverwegingen worden de broncode en werking geheimgehouden. In 2019 had de DigiD-app 6 miljoen gebruikers.
Zekerheidsniveau Substantieel Het niveau Substantieel vereist het gebruik van de DigiD app. In aanvulling op niveau Midden is het hierbij nodig om eenmalig, middels Remote Document Authentication, een identiteitsbewijs te scannen. De te gebruiken identiteitsbewijzen zijn de bestaande middelen met een NFC-chip: het rijbewijs, de identiteitskaart en het paspoort. Voor het lezen van de chip is een NFC-chipkaartlezer of smartphone met NFC nodig.RDW. Uw huidige voertuigen bekijkenECP. RDW. gearchiveerd Doordat identiteitsbewijzen in persoon uitgegeven worden is er, in vergelijk tot uitgifte van een activeringscode via de post, meer zekerheid over de identiteit van de aanvrager.
Zekerheidsniveau Hoog In de toekomst zal de elektronische identiteitskaart, eID, worden ingevoerd. Hiermee beschikt men over zekerheidsniveau Hoog. Rijbewijzen die na mei 2018 zijn uitgegeven bevatten de eID-applet en hiermee kan men zich aanmelden met DigiD Hoog.Rijksoverheid. DigiD Substantieel en Hoog/voorheen Publiek middel, 2 april 2019. Het gebruik van eID, en daarmee DigiD Hoog, vereist ook een pincode als tweede factor. Voor communicatie met de eID-applet op het identiteitsbewijs is het gebruik van de DigiD-app noodzakelijk, net als een NFC-chipkaartlezer of smartphone met NFC.
In relaties tot de Europese zekerheidsniveaus, binnen eIDAS, zijn zowel DigiD Basis als Midden vergelijkbaar met eIDAS Laag. DigiD Substantieel en Digid Hoog zijn vergelijkbaar met respectievelijk eIDAS Substantieel en eIDAS Hoog. Geen van de DigiD inlogmiddelen heeft echter goedkeuring om gebruikt te kunnen worden binnen het stelsel.
Toekomst