Een zin kan actief of passief zijn. Bijvoorbeeld: De slaaf ziet de tempel. (actief) De tempel wordt door de slaaf gezien. (passief)
Dit kan in het Nederlands, maar ook in het Latijn.
Verschil tussen passief en actief (genera verbi) Neem als voorbeeld de twee zinnen hierboven. De inhoud is feitelijk hetzelfde; er wordt hetzelfde bedoeld. De grammaticale vorm verschilt echter. In de eerste zin is de slaaf het onderwerp van de zin; in de tweede is de tempel het onderwerp.
De eerste zin is daarom een actieve zin: het grammaticale onderwerp van de zin (de slaaf) is ook degene die de handeling (zien) verricht. De tweede zin is een passieve zin: het grammaticale onderwerp van de zin (de tempel) is natuurlijk niet degene die de handeling verricht.
Vorming in het Latijn Praesens Passief praesensa-stame-stami-stammk-stamvertaling vocare vocor timeor audior regor ik word geroepen vocaris timeris audiris regeris jij wordt geroepen vocatur timetur auditur regitur hij - zij - het wordt geroepen vocamur timemur audimur regimur wij worden geroepen vocamini timemini audimini regimini jullie worden geroepen vocantur timentur audiuntur reguntur zij worden geroepenNederlands word geroepen word gevreesd word gehoord word geregeerdInfinitivus vocare timere audire regere te worden geroepen De algemene regel voor het vormen van het Praesens Passivum is: praesensstam + pup (persoonsuitgangen passief) de pups zijn als volgt: -or -mur -ris -mini -tur -ntur
Imperfectum Passief imperfectuma-stame-stami-stammk-stamvertaling vocare vocabar timebar audiebar regebar ik werd geroepen vocabaris timebaris audiebaris regebaris jij werd geroepen vocabatur timebatur audiebatur regebatur hij - zij - het werd geroepen vocabamur timebamur audiebamur regebamur wij werden geroepen vocabamini timebamini audiebamini regebamini jullie werden geroepen vocabantur timebantur audiebantur regebantur zij werden geroepenNederlands werd geroepen werd gevreesd werd gehoord werd geregeerd De algemene regel voor het vormen van het Imperfectum Passief is: praesensstam + (e)ba + pup
Perfectum Passief perfectumare-stamere-stamvertaling vocare vocatus sum timetus sum ik werd/ben geroepen vocatus es timetus es jij werd/bent geroepen vocatus est timetus est hij - zij - het werd/is geroepen vocati sumus timeti sumuswij werden/zijn geroepen vocati estis timeti estis jullie werden/zijn geroepen vocati sunt timeti sunt zij werden/zijn geroepenInfinitivus vocatum timetum geroepen zijnde vocatum esse timetum esse geroepen te zijn De algemene regel voor het vormen van het Perfectum Passief is: p.p.p. + praesens van esse Het p.p.p. wordt gevormde door achter de praesensstam de uitgang -tum te zetten. Net als bij het actieve perfectum mag je het perfectum passief vertalen met ik werd..., maar dat kun je beter vertalen bij het imperfectum passief. Het beste kun je ik ben... vertalen.
Plusquamperfectum Passief plusquamperfectumare-stamere-stamvertaling vocare vocatus eram timetus eram ik was geroepen vocatus eras timetus eras jij was geroepen vocatus erat timetus erat hij - zij - het was geroepen vocati eramus timeti eramus wij waren geroepen vocati eratis timeti eratis jullie waren geroepen vocati erant timeti erant zij waren geroepen De algemene regel voor het vormen van het Plusquamperfectum Passief is: p.p.p. + imperfectum van esse
Futurum Passief futurum Iare-stamere-stamire-stammk-stamvertaling vocare Vocabor Timebor AudiarRegar ik zal geroepen worden Vocaberis Timeberis AudierisRegeris jij zult geroepen worden Vocabitur Timebitur AudieturRegetur hij zal geroepen worden Vocabimur Timebimur AudiemurRegemur wij zullen geroepen worden Vocabimini Timebimini AudieminiRegemini jullie zullen geroepen worden Vocabuntur Timebuntur AudienturRegenturzij zullen geroepen geworden De algemene regel voor het vormen van het Imperfectum Passief is: praesensstam + (e)b + tussenklinker + pup
Futurum Exactum Passief futurum IIare-stamere-stamvertaling vocare vocatus ero timetus ero ik zal geroepen zijn vocatus eris timetus eris jij zult geroepen zijn vocatus erit timetus erit hij zal geroepen zijn vocati erimus timeti erimus wij zullen geroepen zijn vocati eritis timeti eritis jullie zullen geroepen zijn vocati erunt timeti erunt zij zullen geroepen zijn
Je kan het futurum II passief zo vormen:
Het Participium Perfectum Passief + Het Futurum Simplex van het werkwoord esse.
Verschil tussen (plusquam)perfectum passief en actief Perfectum Romani virum vocaverunt (perf. act.) - De Romeinen hebben de man geroepen. A Romanis vir vocatus est (p.p.p.) - Door de Romeinen is de man geroepen.
Plusquamperfectum Romani virum vocaverant (plq. perf. act.) - De Romeinen hadden de man geroepen. A Romanis vir vocatus erat (p.p.p.) - Door de Romeinen was de man geroepen.
Het P.P.P.(+quam) kun je meestal herkennen aan het voorzetsel a of ab (vertaald als door) dat gevolgd wordt door een ablativus=ablatief en aan de imperfectum-vorm van esse.
Zie ook Perfectum Imperfectum Plusquamperfectum Voltooid deelwoord (participium perfecti passivi; P.P.P.)
Categorie:Werkwoord in het Latijn