thumb|De Spoetnik 1 staat symbool voor het begin van de ruimtewedloop.
De voormalige Sovjet-Unie heeft een grote rol gespeeld in de geschiedenis van de ruimtevaart. Naast aardsatellieten waren de speerpunten: de Maan, het Loenaprogramma (onbemand) de planeet Venus (onbemand) permanent bewoonde ruimtestations (Saljoet, Mir). In de beginjaren van de ruimtevaart boekte de Sovjet-Unie allerlei successen (de eerste kunstmatige satelliet, de eerste mens in de ruimte, enzovoort), maar werd later voorbij gestreefd door de Verenigde Staten.
Het Sovjetische ruimtevaartprogramma werd bij besluit van de Staatsraad van de Sovjet-Unie van 14 november 1991 per 1 december 1991 afgeschaft, samen met een grote andere groep instellingen en programma's van federale overheid van de Sovjet-Unie.
Geschiedenis thumb|Monument voor de Veroveraars van de Ruimte (1985), bij het metrostation VDNCh in Moskou (met op de achtergrond de Ostankino-toren) De Sovjet-Russische benaming voor een ruimtevaarder of astronaut is kosmonaut. Grondlegger: Sergej Koroljov Wedloop met de Verenigde Staten/NASA Eerste kunstmatige satelliet: Spoetnik Eerste levende wezen in de ruimte (afkomstig van de Aarde): het hondje Lajka Eerste mens in de ruimte: Joeri Gagarin Eerste gezamenlijk vlucht van twee bemande ruimtevaartuigen: Vostok 3 en Vostok 4 Eerste vrouw in de ruimte: Valentina Teresjkova Eerste bemanning van meer dan één persoon (Konstantin Feoktistov, Vladimir Komarov en Boris Jegorov aan boord van Voschod 1) Eerste wandeling in de ruimte: Aleksej Leonov vanaf Voschod 2 Ongeluk met Sojoez 1 Onvoltooid project voor bemande landing op de maan, de N1-raketten Idem Zondprogramma Verlegging prioriteit naar ruimtestations Eerste ruimtestation: Saljoet 1 Maanverkenningsprojecten Vostokprogramma Voschodprogramma Zondprogramma Sojoezproject De Saljoet-ruimtestations Het ruimtestation Mir De spaceshuttle Boeran Internationale samenwerking Intercosmos programma Apollo-Sojoez-testproject Shuttle–Mir programma Internationaal ruimtestation ISS Zvjozdny gorodok, de 'Sterrenstad' bij Moskou Kliper
Einde Het uiteenvallen van de Sovjet-Unie gebeurde geleidelijk van 1986 tot en met 1991. Per 1 december 1991 hield het ruimteprogramma van de Sovjet-Unie op te bestaan; enkele weken later verdween de Unie zelf ook. Nadat de Sovjet-Unie uit elkaar gevallen was, behield Rusland de meeste infrastructuur, het meeste overgebleven materieel, personeel en wetenschappelijke en technologische kennis voor ruimtevaart. De restanten werden gereorganiseerd onder de naam Roskosmos. Echter, door het versplinteren van de logistiek en samenwerking met andere ex-Sovjetrepublieken zoals Oekraïne en Kazachstan dreigde Rusland als ruimtevaartland op de achtergrond te raken. Dankzij grote financiële bijdragen, met name vanuit de Verenigde Staten, en dankzij verwoede pogingen een plaats te veroveren in de commerciële ruimtevaart, slaagde de Russische ruimtevaart in het begin van de 21e eeuw er redelijk in om het hoofd boven water te houden.