Willem Arnoldus Maas (Utrecht, 28 april 1897 – Utrecht, 6 mei 1950) was een Nederlands architect.
Biografie Willem Maas werd geboren als zoon van Antonius Theodorus Maas en Hendrina Catharina Vermeulen. Hij begon zijn opleiding met de HBS, waar hij drie jaar op zat. Hierna was hij anderhalf jaar werkzaam op bouwkundig gebied. Zijn werkervaring was inmiddels voldoende om in 1916 toegelaten te worden tot de Middelbare Technische School die in 1903 door de Nederlandse Aannemersbond was opgericht. De opleiding was vooral bedoeld om het aannemersvak te leren en niet zozeer voor een opleiding als architect. In het leerplan was ontwerpen dan ook geen apart vak. Wel werd er veel aandacht besteed aan bouwkundig tekenen. In 1919 haalde hij zijn examen.
Na zijn studie was Willem Maas korte tijd werkzaam als bouwkundig tekenaar bij de Staats Spoorwegen te Utrecht (1920). Al snel trad hij in dienst bij ir. Henry Maclaine Pont (1884-1971). Deze in Indonesië geboren architect hield van 1915 tot en met 1919 kantoor in Bilthoven. Maclaine Pont werkte op dat moment in opdracht van het ‘Koninklijk Instituut voor Hooger Technisch Onderwijs in Nederlands-Indië’ aan het Indonesische Instituut Teknologie Bandung.
Maas raakte geïnteresseerd in de ontwikkeling van een inheemse christelijk (=katholiek)-Javaansche kunst die zelfstandig diende te staan ten opzichte van Europese vormen. Samen met Josef Ignaz Julius Maria Schmutzer en pater Jan ten Berge S.J. werkte hij mee aan het door De Gemeenschap uitgegeven boek 'Christelijk-Javaansche Kunst', (ca. 1927, waarvan naast een tweede druk ook al snel een Franse vertaling verscheen, ca. 1929, onder de titel Européanisme ou catholicisme).
Terug in Nederland trad hij in dienst bij het Amsterdamse architectenbureau Baanders & Baanders, onder leiding van de gebroeders H.A.J. Baanders (1876-1953) en Jan Baanders Sr. (1884-1966). Op dit bureau was hij een jaar werkzaam als ontwerpassistent. Met deze ervaring op zak vestigde hij zich als zelfstandig architect te Utrecht en associeerde hij zich met de architect L.J.H. Zonneveldt. Samen ontwierpen zij verscheidene scholen, huizen en huizencomplexen. In 1928 overleed L.J.H. Zonneveldt.
1925 was een belangrijk jaar voor Maas. Hij trouwde dat jaar met Tono Clara Bonebakker. In de daaropvolgende jaren kregen zij tien kinderen: Antoon, Clara, Dineke, Erno, Willem, Toos, Monica, Maria, Els en Trees.
In 1932 ontwierp hij de St. Jozef-kweekschool in Zeist. Bij deze school bouwde hij een kapel. Dit was, tot zijn spijt, het enige sacrale gebouw in zijn oeuvre. Wel maakte hij nog een ontwerp voor een katholieke kerk in Joure, maar deze werd nooit uitgevoerd.
In 1936 maakte hij enkele studiereizen naar onder meer Duitsland, Engeland, Oostenrijk en Frankrijk. Op deze reizen bezocht hij verschillende gebouwen om inspiratie op te doen voor onder andere zijn ontwerpen voor paedologische en orthopedische instituten. In hetzelfde jaar kreeg hij zijn meest bekende opdracht: de bouw van de KRO-studio in Hilversum.
Kort na de oorlog vertrok Willem Maas naar Indonesië, waar hij in 1948 voor de Bataafse Petroleum Maatschappij werkte. Eind dat jaar keerde hij terug naar Nederland. Op 6 mei 1950 overleed de toen 53-jarige architect aan een hartaanval, "op een drukke zaterdag, die zoals alle dagen vol was van werk, van plannen, van zorgen".
Oeuvrelijst thumb|Villa Johanna, Nieuwegein Deze bevat onder meer de volgende voltooide bouwwerken... 1917 - Dr. de Visscherschool, te Utrecht. 1920 - Villa de Kloek, Beethovenlaan 6 te Bilthoven 1921 - Woningbouwcomplex, Frans Halsstraat 24-32 te Utrecht 1921 - Incassobank, Nobelstraat te Utrecht(?) 1922 - Da Costaschool te Utrecht 1923 - Geertrudisschool , Amaliadwarsstraat te Utrecht 1924 - Kemink Boekhandel en woonhuizen (Alleen het voorhuis), Domstraat 5-13 te Utrecht, tegenwoordig Catch 1927 - St. Antonius Parochiehuis, Kanaalstraat 199 te Utrecht, tegenwoordig Openbare Bibliotheek 1929 - Villa Johanna, Utrechtsestraatweg 9 te Nieuwegein, destijds Jutphaas 1929 - Woningbouwcomplex, Anthonius Matthaeuslaan 10-34 te Utrecht 1929 - Gerardus Majellaschool, Van der Mondestraat 30 te Utrecht 1930 - Woonhuis, Maliesingel 26 te Utrecht 1932 - St. Joseph Kweekschool, Kroostweg 149 te Zeist 1932 - St. Jozef Parochiehuis te Groenlo 1933 - Villa, Burgemeester Damstraat 50 te Tilburg 1935 - Woningbouwcomplex, Willemsplantsoen 8-12 te Utrecht 1936 - St. Maartenskliniek te Nijmegen 1936 - Paedologisch Instituut te Nijmegen 1936 - KRO Studio, Emmastraat 52 te Hilversum 1937 - St. Lambertusziekenhuis (ziekenhuis) te Helmond. 1939 - Instituut voor Katholieke Kerkmuziek en de Kathedrale Koorschool, Plompetorengracht 5 te Utrecht. 1939 - Mariapaviljoen Zevenaar, Sanatorium Zevenaar 1940 - St. Liduina ziekenhuis te Apeldoorn 1942 - Villa van de Kimmenade, Aarle-Rixtelseweg 25 te Helmond 1949 - St. Anna-paviljoen, St. Annaziekenhuis te Oss 1951 - Sanatorium St. Jozefsheil te Bakel
Zie ook Lijst van Nederlandse architecten Rosa Tigges, Architect W.A. Maas (1897-1950) - Schoonheid door dienstbaarheid (1897-1950). Tentoonstellingscatalogus, 2004. Marie-Thérèse van Thoor (red.), Willem A. Maas. Leven en werk van een Utrechts architect. Matrijs, Utrecht 2011.
Externe link W.A. Maas
Bronnen en referenties
Maas, Willem