Schildvoetigen (Caudofoveata) is een klasse van weekdieren. Het zijn schelploze zeedieren met een wormachtig uiterlijk. De klasse heeft één orde: Chaetodermatida en drie families: Chaetodermatidae, Limifossoridae en Prochaetodermatidae. Hiervan zijn 141 soorten beschreven.
Kenmerken Ze hebben een gestrekt lichaam dat geheel door een mantel met cuticula en schubben is bedekt en variëren in lengte van 3 mm tot 14 cm. Achter of rondom de mond ligt een uit een of meer delen bestaand voetschild (graaf- en waarnemingsplaat). De mantelholte is eindstandig met één paar echte bladkieuwen. Het terminaal zintuig is altijd ongepaard. De middendarm is meestal vergezeld van een spijsverteringszak aan de buikzijde. De spieren tussen de mantel en de buikzijde vertonen talrijke gepaarde bundels, die echter vaak rudimentair geworden zijn. De afvoer van de geslachtscellen gebeurt via de afvoergangen van het hartzakje (coelomoducten). De oorspronkelijke gonoducten ontbreken.
Verspreiding en leefgebied Schildvoetigen leven in de zeebodem.
Voortplanting Schildvoetigen zijn van gescheiden geslacht. De eitjes worden vrij in het water bevrucht.
Europese soorten In West-Europa zijn de volgende soorten bekend: Scutopus ventrolineatus Salvini-Plawen, 1968 Chaetoderma nitidulum Lovén, 1845 (Glimmende franjeschildvoet)https://observation.org/species/789018/ Falcidens crossotus Salvini-Plawen, 1968
Chaetoderma nitidulum is de enige vertegenwoordiger van de Schildvoetigen die met zekerheid in het Nederlandse deel van de Noordzee voorkomt.https://waarneming.nl/species/789018/
Taxonomie Onderstaande onderverdeling bevat de in de Europese wateren voorkomende beschreven soorten. Orde Chaetodermatida Familie Chaetodermatidae - Théel, 1875 Geslacht Chaetoderma Lovén, 1844 Chaetoderma intermedium Chaetoderma luitfredi Chaetoderma marinae Chaetoderma nitens Chaetoderma nitidulum Chaetoderma pellucidum Chaetoderma simplex Chaetoderma tetradens Geslacht Falcidens Salvini-Plawen, 1968 Falcidens aequabilis Falcidens crossotus Falcidens gutturosus Falcidens profundus Falcidens sagittiferus Falcidens sterreri Falcidens thorensis Falcidens vasconiensis Familie Limifossoridae - Salvini-Plawen, 1968 Geslacht Psilodens Salvini-Plawen, 1977 Psilodens elongatus Psilodens tenuis Geslacht Scutopus Salwini-Plawen, 1968 Scutopus robustus Scutopus ventrolineatus Familie Prochaetodermatidae - Salvini-Plawen, 1968 Geslacht Chevroderma Scheltema, 1985 Chevroderma gauson Chevroderma turnerae Geslacht Claviderma Scheltema et Ivanov, 2000 Claviderma gladiatum Claviderma tricosum Geslacht Prochaetoderma Thiele, 1902 Prochaetoderma boucheti Prochaetoderma breve Prochaetoderma iberogallicum Prochaetoderma raduliferum Prochaetoderma yongei Geslacht Spathoderma Scheltema, 1985 Spathoderma alleni Spathoderma clenchi Spathoderma grossum
Literatuur von Salvini-Plawen, L. (1968). Uber lebendbeobachtungen an Caudofoveata (Mollusca, Aculifera), nebst Bemerkungen zum System der Klasse, Sarsia 31: 105-126 von Salvini-Plawen, L. (1972). Zur Morphologie und Phylogenie der Mollusken: Die Beziehungen der Caudofoveata und der Solenogastres als Aculifera, als Mollusca und als Spiralia (nebst einem Beitrag zur Phylogenie der coelomatischen Räume) Zeits. wiss. Zool. 184(3-4): 205-394 von Salvini-Plawen, L. (1972). Die Caudofoveata des Mittelmeeres und das Genus Scutopus (Mollusca, Aculifera), in: Battaglia, B. (Ed.) (1972). Fifth European Marine Biology Symposium. European Marine Biology Symposia, 5: pp. 27-51 von Salvini-Plawen, L. (1975). Mollusca Caudofoveata. Marine invertebrates of Scandinavia, 4. Universitetsforlaget: Oslo. . 54 pp. Scheltema, A.H. & D.L. Ivanov (2000). Prochaetodermatidae of the eastern Atlantic Ocean and Mediterranean Sea (Mollusca: Aplacophora). Journal of Molluscan Studies 66(3):313-362.