miniatuur|Vlakke kruisdistel
Kruisdistel (Eryngium) is een geslacht uit de schermbloemenfamilie (Umbelliferae of Apiaceae). De botanische naam Eryngium is afkomstig van de Oudgriekse naam voor Eryngium vulgare. Het geslacht kent circa 230 soorten.
Het geslacht is zeer vormrijk, waardoor er slechts weinig algemene kenmerken zijn.
De stelen van de bloemschermpjes zijn vrij kort, waardoor de schermpjes vrijwel tot bloemhoofdjes teruggedrongen zijn. Deze zijn door een hulsel van stekelige omwindselbladeren omgeven.
De bloemen zijn meest wit of blauw. Een aantal soorten met amethyst blauwe bloemen worden gekweekt.
De planten zijn in het algemeen distelachtig met harde, doornachtige bladeren. Hoewel het deels om eenjarige kruidachtige planten gaat, bereiken sommige soorten een hoogte van enkele meters. De meeste soorten zijn 0,5–1 m hoog.
Verspreiding Het geslacht komt in alle gematigde gebieden van de aarde voor, van Noord-Amerika en Europa tot in Nieuw-Zeeland. Eryngium Tourn. ex L. Royal Botanic Gardens, Kew De grootste soortenrijkdom treft men in Mexico, Zuid-Brazilië en Argentinië aan.
In België en Nederland komen de volgende soorten in het wild voor: Blauwe zeedistel (Eryngium maritimum) Echte kruisdistel (Eryngium campestre)
Vijf soorten komen van nature voor in Australië. In de Alpen is de Eryngium alpinum (Chardon bleu) bekend.
Ecologische aspecten De planten in dit geslacht zijn waardplant voor onder meer Aethes nefandana en het bruin dikkopje (Erynnis tages).
Soorten
Hybriden Eryngium × chevalieri Sennen Eryngium × fernandezianum Skottsb. Eryngium × heteracanthum Teyber Eryngium × kalotaszegense J.Papp & Ujvárosi Eryngium × microcephalum Sieber Eryngium × mohamedanii Font Quer & Pau Eryngium × rocheri P.Fourn. Eryngium × visianii Teyber
Bronnen Heukels' Flora van Nederland http://www.plantennamen.nl
Externe links
Categorie:Schermbloemenfamilie