De aira (Eira barbara), ook taira, zwartbruine veelvraat of het Engelse tayra, is een Amerikaans middelgroot, marterachtig roofdier en de enige vertegenwoordiger van het monotypisch geslacht Eira. De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1758 als Mustela barbara gepubliceerd door Carl Linnaeus. (1758). Systema naturae ed. 10: 46
Uiterlijk De aira is een relatief grote marterachtige met een kop-romplengte van 60–70 cm lang en een opvallend lange staart van 35–47 cm, die dient als evenwichtsstang. Het gewicht bedraagt 3 tot 7 kg. In tegenstelling tot andere marterachtigen heeft de aira vrij lange slanke poten. De kop is breed met kleine, platte, ronde oren.
De vachtkleur is warm donkerbruin tot zwart met een opvallende geel tot witte keelvlek (afwezig in sommige noordelijke dieren). In sommige ondersoorten is ook de rest van de kop lichter gekleurd in een gele of grauwe tint. Daarnaast bestaan er ook zeldzame aira-mutanten met een lichte, warme zandkleurige vacht (hypopigmentatie).
Leefgebied Deze marterachtige leeft in de (sub)tropisch regenwouden van Midden- en Zuid-Amerika, zoals secundair regenwoud, galerijbossen, nevelwoud en droge kreupelhoutwouden. Hij kan soms uitwijken naar grasland en agrarisch gebied. Het verspreidingsgebied loopt van Zuid-Mexico tot Noord-Argentinië, behalve in het Andesgebergte. Ze leven zowel op het land als in bomen, tot een hoogte van 2400 m boven zeeniveau. Ook op het eiland Trinidad komt de aira voor.
Leefwijze De aira leeft in paren of kleine familiegroepen. De soort is een omnivoor. Ze zijn actief vanaf de vroege ochtendschemering en gaan dan op jacht, waarbij vooral eekhoorns, andere knaagdieren of kleine zoogdieren, vogels, hagedissen en insecten worden gevangen. Vruchten, nectar, honing en eieren worden ook wel gegeten. Aira's kunnen uitstekend rennen, klimmen en zwemmen.
Voortplanting Na een draagtijd van ongeveer 66 dagen worden meestal twee tot drie jongen geboren. Deze jongen worden na 2 à 3 maanden gespeend. De gemiddelde levensduur van een aira is 18 jaar oud.
Bedreigingsstatus De soort is ingedeeld onder niet bedreigd door de IUCN. Het wordt beschermd tegen internationale handel onder CITES Bijlage C. De aira staat niet op de huis- en hobbydierenlijst en is daarmee verboden te houden als gezelschapdier in Nederland.
Ondersoorten De volgende ondersoorten van Eira barbara worden onderscheiden:Wozencraft, W.C. 2006. Order Carnivora. Pp. 532-628 in Wilson, D.E. & Reeder, D.M. (eds.). Mammal Species of the World: a Taxonomic and Geographic Reference, ed. 3.Presley, S.J. 2000. Eira barbara. Mammalian Species 636: 1–6.
spp. barbara – zuidoostelijk deel van Zuid-Amerika (Noordoost-Argentinië, Paraguay, Oost-Bolivia en Midden- en Zuid-Brazilië), het grootste en meest zuidelijke leefgebied spp. biologiae – Midden-Costa Rica tot Panama spp. inserta – Midden-Amerika (Zuid-Guatemala tot Midden-Costa Rica) spp. madeirensis – centrale Amazonebekken (West-Brazilië, Zuidoost-Colombia, Oost-Ecuador en Oost-Peru) spp. peruana – ten oosten van de Andes in Peru en Bolivia spp. poliocephala – noordelijk Zuid-Amerika (de Guiana's, Oost-Venezuela en het lagere Amazonebekken van Brazilië) spp. senex – Midden-Amerika (Midden-Mexico tot Noord-Honduras), het meest noordelijke leefgebied spp. senilis – Noord-Ecuador spp. sinuensis – Panama, Noord-Colombia, Ecuador en Noordwest-Venezuela
Afbeeldingen
Categorie:Marterachtigen Categorie:Dier uit het Neotropisch gebied Categorie:IUCN-status niet bedreigd