Mafisch of basisch verwijst in de geologie naar mineralen en gesteente dat relatief veel magnesium (Mg) en ijzer (Fe) bevat en relatief weinig silica (SiO2). Een gesteente is mafisch wanneer het tussen de 52 en 45 massaprocent silica bevat.
Mafische mineralen zijn de gesteentevormende mineralen amfibool, donkere mica (biotiet), olivijn en pyroxeen. De meeste van deze mineralen zijn donker van kleur, zodat mafisch gesteente gewoonlijk een hoge kleurindex heeft.
Voorbeelden van mafisch stollingsgesteente zijn basalt (extrusief), gabbro, dioriet (intrusief) en doleriet of diabaas (hypabyssaal). Oceanische lithosfeer bestaat grotendeels uit deze gesteenten. Metamorfe gesteenten met een mafische samenstelling worden wel "metabasiet" genoemd.
De tegenhanger van mafisch is felsisch. Felsische mineralen zijn meestal juist licht gekleurd, zoals veldspaat en kwarts. Gesteente dat tussen mafisch en felsisch in zit wordt intermediair genoemd.
Gesteenten en mineralen die minder dan 45% silica bevatten, worden ultramafisch genoemd. Deze gesteenten zijn aan het aardoppervlak zeldzaam. De aardmantel wordt echter verondersteld grotendeels uit ultramafisch gesteente te bestaan.
Zie ook Bowen-reactiereeks
Categorie:Petrologie