miniatuur|Helena Petrovna Blavatsky in 1877 De Theosophical Society werd in 1875 in New York opgericht door Helena Petrovna Blavatsky (HPB), Henry Steel Olcott, William Quan Judge en anderen. Deze beweging van de theosofie speelde een belangrijke rol in het verspreiden van het esoterisch gedachtegoed in de moderne tijd.Nicholas Goodrick-Clarke: The Western Esoteric Traditions: A Historical Introduction, hoofdstuk 11.
Blavatsky schrijft hierover in haar plakboek (originelen in de archieven te Adyar, gepubliceerd onder andere in de "Collected Writings") dat ze de Theosophical Society oprichtte in opdracht van haar Leraar in India, een Mahatma, een Meester in de Orde van Wijsheid en MededogenBlavatsky, H.B., compiled by Boris de Zirkoff, (1959-60), "Collected Writings Vol. 1", Adyar, Madras, Theosophical Publishing House, blz. 73 en 94. met als hoofddoel niet zozeer het bevredigen van individuele aspiraties, maar het dienen van onze medemensen.Barker, A. T. (red), (1979) "De Mahatma Brieven aan A.P.Sinnett van de Mahatma's M. & K.H." Pasadena Theosophical University Press, blz. 8. Later, in 1878 en 1879, waren er takken van de Theosophical Society onder dezelfde leiding in Engeland (later werd dat de London Lodge) en India opgericht.
Doelstellingen en wensen van de oprichters In 1878 werd de Brotherhood of Humanity voor het eerst naar buiten toe genoemd in het document The Theosophical Society: its origin, plan and aims.Blavatsky, H.B., compiled by Boris de Zirkoff, (1959-60), "Collected Writings Vol. 1", Adyar, Madras, Theosophical Publishing House, blz. 378-9. Ook staat in dit document wat de Theosophical Society wel en vooral ook wat hij niet zou moeten zijn:
Pioniers van het eerste uur Helena Blavatsky Mohini Mohan Chatterji Franz Hartmann William Quan Judge Damodar Mavalankar Henry Steel Olcott Alfred Percy Sinnett
Verder in de tijd In 1880 werd in Bombay een nieuwe Constitutie voor de Theosophical Society aangenomen. In 1885 verliet HPB India voorgoed om er nooit meer terug te keren. In 1888 werd De Geheime Leer uitgebracht en werd door HPB de Esoterische School gesticht. W.Q. Judge hielp haar met het schrijven van de Esoterische Instructies.Blavatsky, H.B., compiled by Boris de Zirkoff, (1959-60), "Collected Writings Vol. 12", Adyar, Madras, Theosophical Publishing House, blz. 513-713. Het doel van het boek De Geheime Leer kan volgens Blavatsky in haar voorwoord aldus worden geformuleerd: aan te tonen dat de Natuur geen ‘toevallig bijeenkomen van atomen’ is en aan de mens zijn rechtmatige plaats in het plan van het Heelal te geven; de archaïsche waarheden, die de grondslag vormen van alle religies, tegen ontaarding te beschermen en de fundamentele eenheid waaruit zij alle voortkomen enigszins aan het licht te brengen; ten slotte, aan te tonen dat de occulte kant van de Natuur nooit is benaderd door de wetenschap van de moderne beschaving. In 1889 sloot Annie Besant zich bij de beweging aan. In 1891 stierf Blavatsky op bijna 60-jarige leeftijd in Londen.
Splitsingen In april 1895 vindt een eerste splitsing plaats. Degenen die Judge volgden, gingen verder met Theosophical Society in America (New York). Anderen, die Besant en Olcott volgden, gingen verder met de Theosophical Society Adyar of Theosofische Vereniging.Ryan, Charles J. (1975) "H.P. Blavatsky and the Theosophical Movement". San Diego (Californië), Point Loma Publications Inc. blz. 427 - De Theosophical Society-Adyar is overigens de enige van de theosofische organisaties waar de president gekozen wordt door stemming van al haar leden. In 1900 besloot Katherine Tingley, de leider van dat moment van de Theosophical Society in America, het hoofdkwartier van New York, te verhuizen naar Point Loma, een stedelijke gemeenschap in de buitenwijken van San Diego, Californië. Na het overlijden van toenmalige leider Arthur L. Conger werd deze Amerikaanse tak (met hoofdkwartier in Covina) in 1951 opgesplitst in de Theosophical Society Pasadena die Long als leider volgden en de Theosophical Society Point Loma - Blavatskyhuis met W. Hartley als leider. Verder zijn er nog vele andere vertakkingen buiten deze boven genoemde afsplitsingen. Eén ervan is de in 1909 in Los Angeles opgerichte Geünieerde Loge van Theosofen.
Literatuur De Geheime Leer, Helena Petrovna Blavatsky - ISIS Ontsluierd, Helena Petrovna Blavatsky - De Stem van de Stilte, Helena Petrovna Blavatsky - De Sleutel tot de Theosofie, Helena Petrovna Blavatsky -
Externe links Theosofische Vereniging in Nederland Theosofische Vereniging in België Theosofisch Genootschap Point Loma - Blavatskyhuis Theosofisch Genootschap Pasadena Geünieerde Loge van Theosofen
Categorie:Theosofie Categorie:Wetenschapsgeschiedenis